in

როგორია AR ტექნოლოგიის პერსპექტივა ქართულ მარკეტინგულ კომუნიკაციაში?

ანი მანჯავიძე

თანამედროვე სამყაროში, როდესაც მომხმარებლის ყურადღების მიპყრობა მარკეტერების მნიშვნელოვან საფიქრალს წარმოადგენს, ეფექტური საკომუნიკაციო საშუალებების შერჩევას დიდი მნიშვნელობა აქვს. ერთ-ერთი მათგანია AR – Augmented Reality – აუგმენტური, იგივე დამატებითი რეალობის ტექნოლოგია, რომელიც მარკეტინგულ კომუნიკაციაში აქტიურად იმკვიდრებს თავს. ის ეფექტურად მიიჩნევა არამხოლოდ მომხმარებლის ყურადღების მიპყრობის თვალსაზრისით, არამედ მიმზიდველია ბიუჯეტის კუთხითაც. „აუგმენტური რეალობის“ მარკეტფლეისის – CrosCreators-ის თანახმად, 2025 წლისთვის, მსოფლიო პოპულაციის 75% „აუგმენტური რეალობის“ მომხმარებელი იქნება. AR ტექნოლოგია გაყიდვების, დაახლოებით, 35%-ით გაზრდაში ეხმარება ბიზნესს, 70%-ით მეტად ამახსოვრდება მომხმარებელს, ჩართულობის დრო 30-70 წამია და რაც მთავარია, 90%-იან კონვერსიას იძლევა. რას გულისხმობს AR ტექნოლოგიის მარკეტინგულ კომუნიკაციაში გამოყენება და როგორია მისი პერსპექტივა საქართველოში? CrossCreators-ის თანადამფუძნებელმა ანი მანჯავიძემ გვიამბო.

M: რა განაპირობებს კომუნიკაციაში AR ტექნოლოგიის ეფექტურობას? 

დღეს, „აუგმენტური რეალობა“ რატომაც მუშაობს, არის ადამიანების ფსიქოლოგიური მომენტი. არავის გვიყვარს რეკლამები და სოციალურ ქსელებში არავინ შედის ვიღაცის რეკლამის სანახავად. „აუგმენტური რეალობის“ საშუალებით თავად მომხმარებელი ხდება ამ გამოცდილების ცენტრი, ანუ გმირი. მომხმარებელი არცერთ შემთხვევაში არ გახსნის იმ ინფორმაციას, თუ არ იყენებს, არ სჭირდება ან არ ერთობა ერთობა.

კიდევ ერთი, რატომაც სოციალურ ქსელებში „აუგმენტური რეალობის“ კონტენტს იყენებენ ის არის, რომ თუ კამპანია სწორად არის დაგეგმილი, რეკლამირების გარეშეც აქვს მილიონობით reach-ის მიღწევის შანსი. მაგალითად, ინსტაგრამზე ჩემ მიერ გამოყენებულ ფილტრს თუ მეგობარი გააზიარებს, მისგან შეიძლება სხვამ გააზიაროს და ასე შეიძლება გავრცელდეს.

M: როგორია ბრენდებისთვის AR-ის პრაქტიკული გამოყენება?

მაგალითად, სათვალეების ბრენდები, სამკაული, ან 3D ვიზუალური „ფლეისმენტი“, რომელიც ავეჯის მიმართულებაში გვეხმარება, გადაადგილებაში, ფერის შეცვლაში. ასევე ძალიან საინტერესოა სამშენებლო ბიზნესისთვის, სადაც შეუძლიათ, რომ პრინტ კამპანიები გაააუგმენტურონ, პრინტ ვერსიაზე თავიანთი 3D ვერსია ამოიყვანონ და ასე აჩვენონ, როგორი შენობა იქნება. (ე.წ. მშენებლობის მოქაფი) ეკრანზე თითის დაწკაპუნებით შეგიძლია ნახო, შიგნით როგორ გამოიყურება ეს ოთახი, მაგრამ ეს ყველაფერი თვითონ მარკეტინგის მენეჯერის კრეატივზეა დამოკიდებული, როგორ უნდა აჩვენოს თავისი პროდუქტი.

შესანიშნავია ecommerce-ისთვის, როცა გასართობს და სახალისოს აღარ ვეხებით და გაყიდვებზე ორიენტირებული ვართ. მაგალითად, ვებგვერდზე ჩვენი პროდუქტები გვიდევს და გვინდა, რომ ადამიანმა გაიგოს, როგორ მოიხდენს ან გამოიყენებს. დანარჩენი მარკეტინგული აქტივობები რომც არ გქონდეს და პირდაპირ გაყიდვებზე იყო ორიენტირებული, ესეც 75%-იანი ზრდას მოგიტანს გაყიდვებში. მაგალითად, მოდელს უკეთია სათვალე, აჭერ ღილაკს, ვირტუალურად იკეთებ სათვალეს, უცვლი ფერებს, ნახულობ გიხდება თუ არა და მარტივად იღებ გადაწყვეტილებას.

არსებობს „აუგმენტური რეალობის“ კატეგორიები. ეს შეიძლება იყოს სახის ფილტრი, თამაში, პორტალი, 3D ვიზუალიზაცია… ეს კატეგორიები სხვადასხვა მიმართულებით შეიძლება ჩაშენდეს, მაგალითად ვებგვერდზე, ინსტაგრამზე, აპლიკაციაში. ან მობაილ ბანკში შეხვიდე და იქაც „აუგმენტური რეალობის“ ფუნქცია დაგხვდეს, მაგალითად, კამერას რომ მიმართავ ფოტოზე ან ლოგოზე, იქიდან გარკვეული ინფორმაცია ამოვიდეს.

M: რომელ საკომუნიკაციო არხებში გამოიყენება AR ტექნოლოგია?

როდესაც კომპანიას თავისი ვებგვერდი ან აპლიკაცია გააჩნია, AR გამოცდილების ჩაშენება სწორედ იქ ხდება. ამათ შორის განსხვავება ის არის, რომ AR-ის გამოცდილების შეგრძნება ანუ განახლება და გააქტიურება ვებგვერდის შემთხვევაში ბმულის საშუალებით ხდება, შემდეგ ბრაუზერით, ეს იქნება ტელეფონით შევალთ თუ ლეპტოპით.

აპლიკაციის შემთხვევაში, ერთადერთი განსხვავება ის არის, რომ მომხმარებელმა აპლიკაცია უნდა ჩამოტვირთოს, სხვანაირად ვერ გამოიყენებს. აპლიკაციებშიც ორი განსხვავებული სახეობაა, აი, თავიდანვე როგორც Pokemon Go იყო, რომ მთლიანად „აუგმენტურ რეალობაზეა“ აპლიკაცია დაშენებული, მაგრამ არსებობს უკვე არსებულ პლატფორმებზე ჩაშენების პრეცედენტი. ბანკები იყენებენ ამ მიმართულებას და კატეგორიებზე თუ ვისაუბრებთ უკეთესი იქნებოდა მერე კონკრეტულად მოგაწვდი რა შეიძლება რომ ჩასვა თითოეულ კატეგორიაში. 

Third-party AR მარკეტინგი გულისხმობს იმას, რომ სხვა პლატფორმებს იყენებ. ეს არის, ძირითადად, სოციალური ქსელები (FB, Instagram, Snapchat, TikTok, Pinterest…) ანუ ნებისმიერი პლატფორმა, რომელსაც AR გამოცდილება გააჩნია. რა მარკეტინგული მიზანიც არ უნდა გვქონდეს ნებისმიერ მათგანს მთლიანად ერგება.

M: საქართველოში როგორ გამოიყენება AR, კომუნიკაციის კუთხით??

საქართველოში ყველაზე ხშირად მაინც სოციალურ ქსელს მიმართავენ ხოლმე, ვებ AR-ის მიმართულება იშვიათია. განსაკუთრებით, სამშენებლოებშია პოპულარული. არის ერთი კატეგორია, 360 გრადუსი – პორტალი, სადაც შეგიძლია დაათვალიერო როგორ გამოიყურება ეს ადგილი, კედლები და ა.შ. შეიძლება, რომ „აუგმენტური რეალობა“ ინტერაქციული იყოს, ანუ 3D ადამიანთან გქონდეს ინტერვიუ – კითხვა დაუსვა და გიპასუხოს, ან პირიქით.

M: შენ ახსენე, რომ AR ბევრად ნაკლებ დანახარჯიანია ჩვეულებრივ ვიდეორგოლებზე ან სხვა საკომუნიკაციო საშუალებებზე, მაინც როგორ შეგვიძლია რომ შევადაროთ ეფექტიანობა?

მაგალითად, სოციალური მედიის ფილტრები, დაახლოებით, $300-დან იწყება, ვიდეორგოლს კი შემთხვევაში, 50 000-ზე ნაკლებად ვერ გადაიღებ. ბიუჯეტის გარდა, დროის ფაქტორიცაა, (რომელიც ასევე ფულია) – რამდენიმე თვე გჭირდება ბრეინშტორმინგითა და გადაღებით. მეორე მხრივ, აქ მოდიხარ და ყველაფერი რომ შეკრა და ძალიან კარგი AR კამპანია გაუშვა, მაქსიმუმ 10 დღე დაგჭირდეს. როდესაც ვიდეოფროდაქშენს აკეთებ და სოციალურ ქსელში ავრცელებ, ადამიანებს ამ ვიდეოს გაზიარება არ უნდებათ, თუ თავად არ არიან მისი თანამონაწილე, ან თუ მნიშვნელოვან სოციალურ თემებზე არ არის და ემოციურად არ გვეხება.

რაც შეეხება ფილტრს, მარტივი ფილტრი და სოციალური ქსელის კამპანია რომ ავიღოთ, მისი გაზიარება მხოლოდ იმიტომ, რომ თავად ადამიანია მთავარი გმირი და რაღაც უნდა რომ აჩვენოს, რაღაც სტატუსს განიჭებს თითქოს. თუკი კარგადაა შეფუთული რეკლამა, სადაც ლოგო არ გვაწუხებს, ფილტრი გაზიარებადია. შესაბამისად, აქ უკვე რაღაც ჭკვიანური გზებია მოსაფიქრებელი თავად ბრენდის მიერ, რა შეიძლება იყოს იმ პერიოდში ტრენდული და რა – არა.

M: საქართველოში რა პერსპეტქივა აქვს AR-ს?

კომპანიები მაშინ გააქტიურდნენ, როდესაც მარკ ცუკერბერგმა მეტავერსი ახსენა. საინტერესო ისაა, რომ მეტავერსი ცალკე აღებული სივრცე არ არის ხო, ინტერნეტია და მეტავერსი არ არსებობს იმერსიული ტექნოლოგიების გარეშე, ეს არის: AR და VR, მაგრამ ადამიანებს უფრო ხშირად „მეტავერსი“ სმენიათ, ვიდრე „აუგმენტური რეალობა“ და „ვირტუალური რეალობა“. ერთადერთი განსხვავება არის, რომ ვირტუალური რეალობის დროს, შენ სრულიად კარგავ ფიზიკურ სამყაროს და გადადიხარ არარეალურ სამყაროში. „აუგმენტური რეალობის“ ხაზი ისაა, რომ არსებულ რეალობაში, ფიზიკურ სამყაროში რჩები, უბრალოდ, ამ ყველაფერს ციფრული ობიექტები ემატება, რაც კიდევ უფრო მრავალფეროვანს ხდის შენს გარემოს.

რატომ არის მარკეტინგისთვის უფრო მოგებიანი „აუგმენტური რეალობა“ და რატომ იზრდება მისი პერსპექტივა?! იმიტომ, რომ ადამიანს შეუძლია ისე იაროს, რომ არ წაიქცეს, კამერით შეხედოს ბანერს ან რაღაც დეტალს და ნახოს, რა ინფორმაციაა დატანილი იქ. ახლა, აქტიურად მუშაობენ სათვალეებზე, რომ კიდევ უფრო კომფორტული იყოს „აუგმენტური რეალობის“ გამოყენება. მთავარია, მარკეტერმა ეს კითხვები დაუსვას საკუთარ თავს: რა გინდა, რომ შენმა მომხმარებელმა იგრძნოს და გააკეთოს?

საქართველოში AR-ის გამოყენებით ყველაზე აქტიური არის „ზუმერი“, ბრენდის პოზიციონირებაც ასეთია. ჩვენ ვმუშაობთ საქართველოში არსებულ სააგენტოებთან, მათ დამკვეთებთან, ვისაც ვების და სოციალური ქსელების მიმართულება აქვთ აღებული. ძირითადი დაკვეთები არის ფილტრები ან პროდუქტის ვიზუალიზაცია. საერთაშორისო ბაზარზე მომუშავე მოდის ბრენდები ძალიან აქტიურობენ. მათ შორის David Koma-ს ჰქონდა ძალიან კარგი კამპანია.

M: ზოგიერთი კომპანია დღემდე იყენებს ისეთ საკომუნიკაციო საშუალებებს, რაც ნაკლებად ეფექტური და აქტუალურია… რა მნიშვნელობა აქვს AR ტექნოლოგიის შემოტანას კომუნიკაციაში?

უბრალოდ, შეუძლებელი იქნება ახალ თაობასთან სხვანაირი კომუნიკაცია. მაგალითად, SMS მარკეტინგი ამართლებდა იმ სეგმენტთან, ვისაც ინტერნეტი არ ჰქონდა, თუმცა შენი მყიდველუნარიანი აუდიტორია თანდათან იცვლება. შესაბამისად, რაც უფრო მალე მოემზადები ასეთი ადამიანების დასახვედრად, მით უფრო წარმატებული იქნება შენი ბიზნესი 10-15 წლის შემდეგ. Gen-Z-ისთვის „აუგმენტური რეალობა“ ჩვეულებრივი ამბავია. სწავლების მეთოდებშიც კი გამოიყენება, ასე იღებენ ინფორმაციას.

 


ავტორი: თამარ მეფარიშვილი

მონეტარული პოლიტიკის სხდომა სტუდენტების მონაწილეობით პირველად ჩატარდა

როგორ ამოვიცნოთ კონფლიქტური ადამიანები?