in

ჩაის რა სახეობებია გავრცელებული მსოფლიოში?

ჩაის სიმშვენიერე და გემო მისსავე საიდუმლობებში იმალება. ერთი შეხედვით ის ჩვეულებრივი, ცხელი და სასიამოვნო სასმელია, თუმცა, მის მიღმა ყოველთვის დევს რაღაც შინაარსი. სამყაროში ბევრნაირი ჩაია გავრცელებული – სხვადასხვა ტიპის ჩაის სხვადასხვა ქვეყანაში მიირთმევენ. საქართველოში, ძირითადად, შავ და მწვანე ჩაის სვამენ, თუმცა კი, საინტერესოა სხვა ტიპების ცოდნაც. სწორედ ამიტომ, გადავწყვიტეთ, მოგითხროთ ჩაის სახეობების შესახებ.

მწვანე ჩაი

მწვანე ჩაი ძირითადად ჩინეთისა და იაპონიის პროდუქტია. ჩინური მწვანე ჩაი იწვება ტაფაზე დაჟანგვის თავიდან ასაცილებლად, ხოლო იაპონური მწვანე ჩაი არის „ორთქლზე გამომწვარი“. ეს ორი ტექნიკა იძლევა საოცრად განსხვავებულ შედეგებს და მნიშვნელოვანია ამ ორი ჩაის განსხვავებისთვის. ჩაის სხვა სახეობები გადის შეწვის პროცესს, მაგრამ მწვანე ჩაი ერთადერთია, რომელიც გადის მას, როგორც პირველ საფეხურს. ხშირად აღნიშნავენ, რომ მწვანე ჩაი შეიცავს ნაკლებ კოფეინს, ვიდრე შავი ჩაი, მაგრამ ეს ზუსტი ინფორმაცია არ არის. მწვანე ჩაის მიდრეკილია უფრო მწარე გახდეს,  ამიტომ, როგორც წესი, რეკომენდებულია მისი მოხარშვა უფრო მოკლე დროით და დაბალ ტემპერატურაზე, ვიდრე შავი ჩაის დროს.

მატჩა

Matcha ჩაი არის იაპონური მწვანე ჩაის განსხვავებული სტილი, რომელიც ყველა ასპექტში განსხვავდება ყველა სხვა ჩაისგან. მატჩა ჩაი არის ჩრდილში მოყვანილი ჩაი (მაგ., გიოკურო, კაბუსეჩა). მისი ფოთლის მასალა (ე.წ. ტენჩა) იფქვება ორ ქვას შორის, სანამ არ მიიღებენ წვრილ ფხვნილს, რომელსაც მატჩას უწოდებენ. ამის შემდეგ მატჩა ითქვიფება ცხელ წყალში. Matcha არის ჩაი, რომელსაც მიირთმევენ იაპონური ჩაის ცნობილი ცერემონიის დროს.

შავი ჩაი

შავი ჩაის ფოთლები სწრაფად და ძლიერად იჟანგება. ეს აძლევს ფოთოლს მუქ იერს და მნიშვნელოვნად ცვლის არომატს და გემოს. ოქსიდაცია არის ბუნებრივი ქიმიური რეაქცია, რომელსაც ახორციელებს ფერმენტები ფოთლის შიგნით, რომელიც იწყება ჰაერის ზემოქმედების შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ ყველა ჩაი (გარდა მწვანე ჩაისა) გადის ჟანგვის გარკვეულ ხარისხს, შავი ჩაი ერთადერთია, რომელიც განისაზღვრება ჟანგვის მაღალი დონით.

შავი ჩაი ხშირად მოიხსენიება, როგორც ყველაზე მეტი კოფეინის შემცველი, მაგრამ ეს გამოწვეულია სრულ ადუღებამდე მიყვანილი წყლით და ხუთ ან ექვს წუთამდე გახანგრძლივებული მოხარშვის დროით. ნებისმიერი ჩაი, რომელიც ასე მზადდება, ფინჯანში უამრავ კოფეინს გამოყოფს.

Wulong (oolong) ჩაი

Wulong (oolong) ჩაის ფიქსირებული განმარტება არ აქვს. მას ჩვეულებრივ აღწერენ, როგორც “ნაწილობრივ დაჟანგულ ჩაის”. არსებობს ოთხი ცალკეული რეგიონი, რომლებიც აწარმოებენ საყოველთაოდ აღიარებულ ვულნგ ჩაის. თითოეულ მათგანს აქვს საკუთარი განსხვავებული სტილი, რომელიც ძირითადად ადგილობრივი ტექნიკისა და ტრადიციების დამსახურებაა. ოთხი რეგიონი (და მათი ყველაზე პოპულარული სტილი) არის Wuyi Rock Tea, Anxi Tieguanyin, Guangdong Dan Cong და Taiwan (სხვადასხვა სტილი).

ყველა ჩინური და ტაივანის wulong ჩაის ჯიში ტრადიციულად მზადდება gongfu-ს სტილის გამოყენებით – დიდი რაოდენობით ფოთოლი პატარა ჭურჭელში ინაყება და იფქვება (ჩვეულებრივ, გეივანში).

თეთრი ჩაი

თეთრი ჩაი მინიმალურად არის დამუშავებული, ამიტომ უკეთესია იმის განსაზღვრა, თუ რა არ არის. ის არ “იწვება”, როგორც მწვანე ჩაი. არ ხდება ფოთლის  ფორმირება, ამიტომ მზა პროდუქტი გამხმარი ფოთლებია. ამ ფოთლებს ნელა და მეთოდურად აშრობენ ტენიანობის შესამცირებლად და სასურველი არომატისა და გემოს მისაღწევად. ეს სიმარტივე ზღუდავს მას და ამიტომ მხოლოდ სამი სხვადასხვა სტილის თეთრი ჩაი გვაქვს: Bai Hao Yin Zhen (“ვერცხლის ნემსები”), Bai Mu Dan (“თეთრი პეონი”) და Shou Mei.

Puer (Pu-erh) ჩაი

ეს ჩაის ერთადერთი სტილია, რომელიც განსაზღვრულია გეოგრაფიით. ეს ყველაფერი იუნანის პროვინციის სამხრეთ რეგიონიდან მოდის, რადგან ადგილობრივი კულტურები და მზარდი პირობები არ შეიძლება განცალკევდეს მისი იდენტობისგან.

Puer ჩაი შეიძლება გამოვიდეს ორი ძირითადი სტილის ფხვიერი ან შეკუმშული ვერსიით:

Sheng (“Raw”) Puer: ეს არის მარტივი, არაოქსიდირებული ჩაი, რომლის მზა პროდუქტი დროთა განმავლობაში შეიცვლება, რადგან ის ჰაერზე ხმება. ეს საშუალებას მისცემს მას გააგრძელოს ბაქტერიული და ფერმენტული დუღილის ძალიან ნელი პროცესი, რომელიც სცილდება ჩაის მიზანმიმართული წარმოების პროცესებს. ამის ხაზგასასმელად, sheng puer ხშირად იყიდება მისი წარმოების წლის მიხედვით. ახალგაზრდა პუერ ჩაის, როგორც წესი, აქვს ველური ხილისა და მარცვლეულის პროფილი (აქცენტი “ველურზე”). ძველი sheng puer პროფილები მთლიანად არის დამოკიდებული იმ პირობებზე, რომლებშიც ის დაძველებულია, მაგრამ ხშირ შემთხვევაში ის ხდება უფრო ველური.

შუ („მწიფე) პუერი: ეს ჩაი თავდაპირველად ისეთივეა, როგორც sheng puer, მაგრამ შემდეგ გადის მიზანმიმართულ „პოსტ დუღილის“ პროცესს.

მცენარეული ჩაი

„მცენარეული ჩაი“ არის უნივერსალური ფრაზა, რომელიც გამოიყენება იმ პროდუქტებზე, რომლებიც ჩაის მსგავსია, მაგრამ არ არის Camellia sinensis მცენარისგან. ეს შეიძლება შეიცავდეს ნებისმიერი რაოდენობის მცენარეს, როგორიცაა გვირილა, პიტნა, როიბოსი, ლავანდა, ჰიბისკუსი, კოჭა და ა.შ. ვინაიდან ეს პროდუქტები არ არის დაკავშირებული ჩაის მცენარესთან, მათი დიდი უმრავლესობა კოფეინის გარეშეა (yerba mate და guayusa გამონაკლისია და ორივე შეიცავს კოფეინს). ისინი ასევე არ იზიარებენ დამუშავების იგივე დახვეწილ ტექნიკას, რაც ჩაის უნიკალურ ტრანსფორმაციას აძლევს. მცენარეულ პროდუქტებს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც “tisanes”, რაც ფრანგული სიტყვაა და ნიშნავს “მწვანილის ინფუზიისგან დამზადებულ სასმელს”.

რუბრიკის წარმდგენია მანნა.

ავტორი: თინათინ უგრეხელიძე

Vileda: „ბრენდის სავიზიტო ბარათი გერმანული ხარისხია, რომელიც უძლებს დროს“

იაპონიაში რობოტებს სოციალური შფოთვის მქონე ადამიანებისთვის გამოიყენებენ