პროფესიულ თუ პირად ცხოვრებაში ეგოცენტრულ ადამიანებთან ურთიერთობა ხშირად გამაღიზიანებელ და დამღლელ გამოცდილებად იქცევა. ყველას გვქონია შემთხვევა, როდესაც ვინმე მუდმივად მოელოდა, რომ მისი საჭიროებები სხვებისაზე მაღლა დაგვეყენებინა. ფსიქოლოგები Parade-ისთვის მომზადებულ ახალ სტატიაში გამოყვეს 12 ქცევითი პატერნი, რომელიც მძიმე ეგოცენტრიზმზე ან ნარცისიზმზე მიუთითებს. ეგოცენტრული ადამიანები, როგორც წესი, მხოლოდ მაშინ გეკონტაქტებიან, როდესაც რაიმე სჭირდებათ. ფსიქოლოგები აღნიშნავენ, რომ ზოგ შემთხვევაში ეს ქცევა გამართლებულია – მაგალითად, ბიზნეს ურთიერთობებში, როდესაც კლიენტებისგან ბუნებრივია მხოლოდ მაშინ მოისმინოთ, როდესაც მათ შეკვეთის განთავსება ან პროდუქტთან დაკავშირებით დახმარება სჭირდებათ.
თუმცა, როდესაც კოლეგა ან მეგობარი ამ ქცევას ავლენს, ეს უკვე ეგოცენტრიზმის მკაფიო მანიშნებელია. ამ ტენდენციას ხშირად ვხვდებით ონლაინ სივრცეშიც – პროფესიულ ჯგუფებში ან სოციალურ მედიაში ადამიანები, რომლებიც მხოლოდ მაშინ აქტიურდებიან, როდესაც რეკომენდაციის ან კითხვაზე პასუხის მიღება სურთ, მაგრამ არასოდეს ეხმარებიან სხვებს მსგავს სიტუაციაში
იმიჯი ნამდვილი ურთიერთობების ნაცვლად
განსაკუთრებით დამახასიათებელია, როდესაც ადამიანებისთვის გარეგნული იერსახე უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ნამდვილი კავშირი. ფსიქოლოგები ასეთ შემთხვევას აღწერენ ოჯახური ურთიერთობების მაგალითზე – ოჯახის წევრი, რომელიც აბსოლუტურად მოითხოვდა დღესასწაულებსა და დაბადების დღეებზე დასწრებას და შეურაცხყოფილად გრძნობდა თავს, თუ ვერ დაესწრებოდნენ, მაგრამ წლის დანარჩენ დროს არანაირ ინტერესს არ იჩენდა ურთიერთობისადმი. ასეთი ადამიანისთვის მნიშვნელოვანია ოჯახური ურთიერთობების ილუზია და არა რეალური კავშირი.
სამსახურეობრივ გარემოშიც იგივე დინამიკა იკვეთება – გავიხსენოთ მენეჯერები, რომლებიც მოითხოვენ, რომ თანამშრომლები ყველა კორპორაციულ ღონისძიებასა და შეხვედრაზე დაესწრონ, მაგრამ არასდროს უთმობენ დროს ინდივიდუალურ მენტორინგსა და განვითარებას. როდესაც ვინმე ცდილობს ყველაფერი გარეგნულად სწორად გამოიყურებოდეს, მაგრამ რეალურ ურთიერთქმედებას არ ავლენს, ეს ეგოცენტრიზმის მკაფიო ნიშანია.
ბრენდინგის კონტექსტშიც ეს პარალელი შეიძლება გავავლოთ – კომპანიები, რომლებიც მხოლოდ იმიჯზე ზრუნავენ და არა რეალურ კლიენტურ გამოცდილებაზე, საბოლოოდ კარგავენ მომხმარებლის ნდობას.
საუბრის მონოპოლიზება
ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო მახასიათებელია საუბრის მუდმივად საკუთარ თავზე გადატანა. ფსიქოლოგები აღწერენ ტიპიურ სცენარს – როდესაც ვინმე იწყებს საუბარს ახალი პროექტის შესახებ, ეგოცენტრული ადამიანი უცებ წამოიძახებს: „მე მსგავსი რამ უკვე გავაკეთე გასულ თვეში!“ და იწყებს დეტალურად თხრობას იმის შესახებ, რა გააკეთა, მოსაუბრის მიმართ ყოველგვარი ინტერესის გარეშე.
მართალია, არსებობს სიტუაციები, როდესაც ეს ქცევა შეიძლება მისაღები იყოს, მაგალითად სამსახურისთვის გასაუბრებისას, მაგრამ ყოველდღიურ ურთიერთობებში ეს წითელი დროშაა. ეგოცენტრულ ადამიანებს ნაკლები ცნობისმოყვარეობა აქვთ სხვების მიმართ, არ აინტერესებთ სხვისი აზრები თუ გამოცდილება, რაც დიალოგს მონოლოგად აქცევს.
კომუნიკაციის პროფესიონალებისთვის ეს მახასიათებელი განსაკუთრებით საგულისხმოა – წარმატებული კომუნიკაცია ყოველთვის გულისხმობს აქტიურ მოსმენასა და კონტაქტის ორმხრივ ბუნებას.
მუდმივი ვალიდაციის ძიება
მეოთხე მნიშვნელოვანი ნიშანი არის მუდმივი ვალიდაციისა და დადასტურების ძიება. ფსიქოლოგები განმარტავენ, რომ ეგოცენტრული ადამიანები ხშირად შინაგანად არასაკმარისად თავდაჯერებულები არიან. მუდმივად სჭირდებათ ქება და დადასტურება, რომ სწორად იქცევიან ან სწორ გადაწყვეტილებებს იღებენ.
მუდმივად ვალიდაციის ძიება ჩვეულებრივ არასაკმარისი თავდაჯერებულობის ნიშანია, რაც ხშირად ეგოცენტრულ ქცევასთან ერთად ვლინდება. ნებისმიერ შემთხვევაში, ვინმესთან ურთიერთობა, ვინც მუდმივად აღიარებას და მოწონებას ეძებს, სწრაფად ხდება დამღლელი და რესურსების მფლანგველი.
მარკეტინგის სამყაროში ეს შეიძლება გამოიხატოს კოლეგებში, რომლებიც ყოველი იდეის ან პროექტის შემდეგ მუდმივ შექებას ელიან, ან კლიენტებში, რომლებიც გადაჭარბებულ მხარდაჭერას ითხოვენ ყოველი წვრილმანი გადაწყვეტილებისთვის.
როგორ ვიმოქმედოთ ეგოცენტრულ ადამიანებთან?
ახალ პროფესიულ თუ პირად ურთიერთობებში ამ ნიშნების ამოცნობა საშუალებას გვაძლევს, სწორად განვსაზღვროთ კომუნიკაციის სტრატეგია. პროფესიონალების რჩევით, ჯანსაღი საზღვრების დაწესება და მოლოდინების მკაფიოდ განსაზღვრა შეიძლება დაგეხმაროთ ეგოცენტრულ ადამიანებთან ურთიერთობის მართვაში.
დააწესეთ მკაფიო საზღვრები – არ დაუთმოთ საკუთარი დრო და ენერგია მიუღებელ მოთხოვნებს
ფოკუსირდით ფაქტებზე – ემოციური მანიპულაციის ნაცვლად, ორიენტირდით კონკრეტულ ფაქტებზე
არ ჩაებათ „დრამაში“ – ეგოცენტრული ადამიანები ხშირად დრამატიზებას მიმართავენ, შეინარჩუნეთ სიმშვიდე
გამოიყენეთ „მე-შეტყობინებები“ – ნაცვლად იმისა, რომ ბრალი დასდოთ, გამოხატეთ, თუ როგორ გავლენას ახდენს მათი ქცევა თქვენზე
დააფასეთ პოზიტიური ქცევა – წაახალისეთ კონსტრუქციული ქცევა, როდესაც ასეთს შეამჩნევთ
ეგოცენტრულ ადამიანებთან ურთიერთობის გაგრძელების გადაწყვეტილება ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად მნიშვნელოვანია ეს კავშირი და რა სარგებელს იღებთ მისგან. როგორც პროფესიულ, ისე პირად ცხოვრებაში, ურთიერთპატივისცემაზე დაფუძნებული ურთოერთობები ყოველთვის უფრო ნაყოფიერი და მდგრადია გრძელვადიან პერსპექტივაში.
წყარო: Fastcompany
