დღეს ფეხბურთის გულშემატკივრებისთვის ამაღელვებელი დღეა – 11 ივნისს “FIFA 2026” მექსიკასა და სამხრეთ აფრიკას შორის მატჩით გაიხსნება. სულ 104 თამაში გველოდება წინ და ახალი მსოფლიო ჩემპიონი 19 ივლისს გამოვლინდება.
თუმცა, სანამ იმას გავიგებთ, ვინ გახდება ახალი გამარჯვებული და რომელი ფეხბურთელები გამოიჩენენ წელს თავს ყველაზე მეტად, მოდი, ერთად გავიხსენოთ წარსულის ლეგენდები, რომლებმაც მსოფლიო ჩემპიონატებზე (და არამარტო) სამუდამოდ დაგვამახსოვრეს თავი.
სიას BBC გვიზიარებს:
ჯეფ ჰერსტი (ინგლისი) – მსოფლიო ჩემპიონი 1966
ინგლისის ფეხბურთის ისტორიაში ჯეფ ჰერსტის სახელი სამუდამოდ უკავშირდება 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალს. თავდაპირველად ის სასტარტო შემადგენლობაში არც უნდა ყოფილიყო, თუმცა მწვრთნელმა მას ნდობა გამოუცხადა და შედეგიც ისტორიული აღმოჩნდა – ჰერსტმა ფინალში ინგლისს ერთადერთი მსოფლიო ჩემპიონობა მოუტანა.
მიუხედავად იმისა, რომ იმ ნაკრების ყველაზე ვარსკვლავური მოთამაშე არ ყოფილა, მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალში სამი გოლის გატანა ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ მიღწევად რჩება.
კაფუ (ბრაზილია) – მსოფლიო ჩემპიონი 1994 და 2002
კაფუ მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში ერთადერთი ფეხბურთელია, რომელმაც ზედიზედ სამ ფინალში ითამაშა. 1994 წელს ბრაზილიის გამარჯვების მონაწილე იყო, 1998 წელს ფინალში დამარცხდა, ხოლო 2002 წელს უკვე კაპიტნის რანგში ასწია მსოფლიო თასი.
მარჯვენა მცველმა ოთხ მსოფლიო ჩემპიონატზე 16 გამარჯვება დააგროვა, რაც ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელია. კაფუ მხოლოდ ფეხბურთის ვარსკვლავი კი არა, საკუთარი ფესვების ერთგულების სიმბოლოც გახდა.
პაოლო როსი (იტალია) – მსოფლიო ჩემპიონი 1982
1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი პაოლო როსისთვის წარმატებად იქცა. ბრაზილიასთან ისტორიულ მატჩში მან იტალია ნახევარფინალში გაიყვანა. შემდეგ კი გოლები პოლონეთთან ნახევარფინალში და ფინალში გერმანიასთან გაიტანა. ექვსი გოლით როსიმ ტურნირის საუკეთესო ბომბარდირისა და საუკეთესო ფეხბურთელის ჯილდოები მოიპოვა, ხოლო იტალიას 44-წლიანი პაუზის შემდეგ მსოფლიო ჩემპიონობა მოუტანა.
ზინედინ ზიდანი (საფრანგეთი) – მსოფლიო ჩემპიონი 1998
1998 წელს ზინედინ ზიდანი საფრანგეთის ეროვნული გმირი გახდა. მისი ლიდერობით ფრანგებმა ისტორიაში პირველად მოიგეს მსოფლიო ჩემპიონატი.
ფინალში ბრაზილიასთან ზიდანმა ორი გოლი გაიტანა და საფრანგეთს გამარჯვება მოუტანა. მისი მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორია არა მხოლოდ ბრწყინვალე თამაშით, არამედ დრამატული ეპიზოდებითაც არის სავსე, თუმცა 1998 წლის ტრიუმფი მის კარიერაში განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს.
კილიან მბაპე (საფრანგეთი) – მსოფლიო ჩემპიონი 2018
მბაპე მსოფლიო ფეხბურთის ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა და წარმატებული ვარსკვლავია. 2018 წელს 19 წლის ასაკში მან საფრანგეთი მსოფლიო ჩემპიონობამდე მიიყვანა და ფინალში გოლიც გაიტანა.
ფრანც ბეკენბაუერი (დასავლეთ გერმანია) – მსოფლიო ჩემპიონი 1974
„კაიზერის“ სახელით ცნობილი ფრანც ბეკენბაუერი ფეხბურთის ერთ-ერთი უდიდესი ფიგურაა. 1974 წელს მან კაპიტნის რანგში დასავლეთ გერმანია მსოფლიო ჩემპიონობამდე მიიყვანა. მოგვიანებით იგივე წარმატება მწვრთნელის რანგშიც გაიმეორა და 1990 წელს გერმანიას კიდევ ერთი მსოფლიო ტიტული მოაპოვებინა. ის ერთ-ერთია იმ იშვიათ ადამიანთაგან, ვინც მსოფლიო ჩემპიონატი როგორც ფეხბურთელმა, ისე მწვრთნელმა მოიგო.
ლიონელ მესი (არგენტინა) – მსოფლიო ჩემპიონი 2022
მრავალი წლის განმავლობაში მსოფლიო ჩემპიონობა მესის კარიერის ერთადერთ დაუპყრობელ მწვერვალად რჩებოდა. 2022 წელს, მეხუთე მსოფლიო ჩემპიონატზე, მან საბოლოოდ შეძლო ოცნების ასრულება.
მესი მთელი ტურნირის განმავლობაში არგენტინის ლიდერი იყო, ფინალში საფრანგეთთან ორი გოლი გაიტანა და პენალტების სერიაშიც ზუსტად დაარტყა. ამ გამარჯვებით მან საკუთარი ადგილი ფეხბურთის ისტორიაში კიდევ უფრო გაამყარა.
რონალდო (ბრაზილია) – მსოფლიო ჩემპიონი 1994 და 2002
რონალდოს ისტორია მსოფლიო ჩემპიონატებზე აღორძინებისა და დაბრუნების სიმბოლოა. 1998 წლის ფინალის წინ ჯანმრთელობის პრობლემების გამო ერთ-ერთი ყველაზე რთული პერიოდი გადაიტანა, ხოლო მოგვიანებით მძიმე ტრავმებმაც შეუშალა ხელი.
თუმცა 2002 წელს იაპონიასა და სამხრეთ კორეაში გამართულ ჩემპიონატზე მან ბრწყინვალედ ითამაშა, რვა გოლი გაიტანა და ფინალში გერმანიასთან დუბლით ბრაზილიას მსოფლიო თასი მოაგებინა.
დიეგო მარადონა (არგენტინა) – მსოფლიო ჩემპიონი 1986
1986 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი დიეგო მარადონას ტურნირად ითვლება. ინგლისთან მეოთხედფინალში მან ჯერ ცნობილი „ღმერთის ხელით“ გაიტანა, შემდეგ კი ფეხბურთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი გოლი შექმნა. ტურნირზე ხუთი გოლი და ხუთი საგოლე გადაცემა დააგროვა, არგენტინა ჩემპიონობამდე მიიყვანა და მსოფლიო ფეხბურთის ერთ-ერთ უდიდეს ლეგენდად იქცა.
პელე (ბრაზილია) – მსოფლიო ჩემპიონი 1958, 1962 და 1970
მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში პირველ ადგილს პელე იკავებს. ის დღემდე ერთადერთი ფეხბურთელია, რომელმაც მსოფლიო თასი სამჯერ მოიგო.
1958 წელს 17 წლის ასაკში მსოფლიო ფეხბურთს თავი ფინალში ორი გოლით გააცნო. 1970 წლის ჩემპიონატზე კი ბრაზილიის ლეგენდარული ნაკრების მთავარი ვარსკვლავი იყო და ერთ-ერთი საუკეთესო ტურნირი ჩაატარა.
სამი მსოფლიო ჩემპიონობა, ათწლეულების განმავლობაში შენარჩუნებული გავლენა და ფეხბურთის გლობალურ კულტურაზე უზარმაზარი კვალი პელეს მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში ყველაზე დიდ ფიგურად აქცევს.
