სხვების სიამოვნებაზე ზრუნვა არ არის მხოლოდ პიროვნული თვისება. ეს ტრავმული რეაქციის ნაწილია, რომელსაც ფსიქოლოგიაში კონფორმიზმი ეწოდება. როდესაც ადამიანი მუდმივად სხვების კეთილგანწყობის მოპოვებაზე ზრუნავს, ეს არის გადარჩენის მექანიზმი, რომელიც ხშირად ბავშვობაში ვითარდება.
საფრთხეზე ადამიანებს ოთხი ტიპის რეაქცია აქვთ: ბრძოლა, გაქცევა, გაშეშება და კონფორმიზმი. სწორედ ეს უკანასკნელი არის ყველაზე ნაკლებად აღიარებული, მაგრამ საკმაოდ გავრცელებული. კონფორმიზმის რეაქციის არსი საფრთხის მოთვინიერება – ცდილობ მოეწონო ან შთაბეჭდილება მოახდინო მასზე. ეს ბრწყინვალე უსაფრთხოების მექანიზმია, რომელიც განსაკუთრებით ეფექტურია დაძაბულ, არაპროგნოზირებად ან კრიტიკულ გარემოში.
თუმცა, როდესაც კონფორმისტული რეაქცია ცხოვრების ჩვეულებრივ რეჟიმად იქცევა, ის იწვევს გამოფიტვას და ვლინდება როგორც სხვების სიამოვნებაზე ქრონიკული ზრუნვა, საკუთარი თავის გადამეტებული დატვირთვა, სოციალური ურთიერთობების ზედმეტად გააზრება და საკუთარი იდენტობის დაკარგვა.
გადარჩენის ამ მექანიზმისგან თავის დასაღწევად, პირველი და უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი გაცნობიერებაა. ფსიქოლოგიური განკურნება არის ნელი პროცესი და არა სწრაფი გამოსწორება. როდესაც ვრეაგირებთ, ამას ხშირად ძველი, ნაცნობი პატერნებიდან ვაკეთებთ. რაღაც მიმდინარე სიტუაციაში სხეულს ახსენებს წარსულს და ამიტომ ვრეაგირებთ ისე, როგორც ოდესღაც ეს გვიცავდა.
მნიშვნელოვანია, სანამ დაუყოვნებლივ ვრეაგირებთ ჩვეული გზით, პაუზა ავიღოთ. ეს პაუზა სხვების სიამოვნებაზე მზრუნველის საუკეთესო მეგობარია. პაუზის აღება არაცნობიერ მოდელს ცნობიერში მოიყვანს და გადაწყვეტილების მიღების საშუალებას მოგვცემს: მართლა გვჭირდება ეს რეაგირება? ვართ უსაფრთხოდ? როგორ გვინდა ვუპასუხოთ?
აუცილებელია გავიაზროთ, რომ არაფერია პირადი, სრულყოფილი ან მუდმივი. ყველა ადამიანი იქცევა და რეაგირებს საკუთარი შინაგანი სამყაროს პრიზმიდან, რომელიც შედგება შიშებისგან, რწმენებისგან და წარსული გამოცდილებებისგან. ეს არ ნიშნავს, რომ არ უნდა მივიღოთ უკუკავშირი, არამედ ვიყოთ სელექციურები, ვისგან ვიღებთ მას.
კონფორმისრულ რეაქციაში მყოფი ადამიანების გონება გავარჯიშებულია გარემო სტიმულების მიმართ: სხვების რეაქციები, სახის გამომეტყველება, ხუმრობაზე რეაგირება. როდესაც ხანგრძლივად ვართ ამ მდგომარეობაში, ვკარგავთ კავშირს საკუთარ თავთან – ვინ ვართ, რა გვინდა და რა გვჭირდება.
ნაცვლად კითხვისა „მოვწონვარ თუ არა მათ?“, უნდა ვიკითხოთ „მომწონს ისინი?“; ნაცვლად იმისა „რა უნდა გავაკეთო, რომ მოვეწონო?“, უნდა ვიკითხოთ „როგორ გავუმკლავდე დისკომფორტს, როცა არ მოვწონვარ?“.
მნიშვნელოვანია გავაცნობიეროთ, რომ ჩვენ არ ვართ პასუხისმგებელი სხვების ემოციების მართვაზე. კონფორმისტულ რეაქციაში ჩარჩენილი ადამიანი გადახლართულია სხვის ემოციებთან – თუ მეორე არ გრძნობს თავს დარეგულირებულად, ვერც ის დარეგულირდება. სხვების სიამოვნებაზე ზრუნვის დიდი ნაწილი ცდილობს სხვების იმედგაცრუების ან აღელვების თავიდან აცილებას, საკუთარი დისკომფორტის ასარიდებლად.
ამ ქცევისგან თავის დასაღწევად სასარგებლოა არა პასიურობა, არამედ გადაუდებლობისა და კონტროლის საჭიროებისგან გათავისუფლება. ეს ენერგიის შენარჩუნების საშუალებაა, იმის ნაცვლად, რომ ჩვეულებისამებრ გადავამეტოთ საკუთარ თავს.
განკურნების პროცესში, მნიშვნელოვანია დისკომფორტის პატარა ნაწილების მიღების პრაქტიკა. თვითგანკურნება შინაგანი უსაფრთხოების გამომუშავების პროცესია და დასაწყისისთვის არ ღირს მეტისმეტად რთული გამოწვევების დაძლევა.
ამ ყველაფრის მიზანია დისკომფორტის ტოლერანტობის თანდათანობითი გაზრდა. ყოველ ჯერზე, როცა ვაღიარებთ დისკომფორტს, მაგრამ ვგრძნობთ, რომ მაინც უსაფრთხოდ ვართ, ახალ ვალიდაციას ვაძლევთ სხვების სიამოვნებაზე მზრუნველ ჩვენს შინაგან ნაწილს, ვაჯერებთ მას, რომ შეუძლიათ განგვსაჯონ, გაგვიგონ არასწორად, ან ვინმე გაბრაზდეს კიდეც ჩვენზე – და შინაგანად მაინც უსაფრთხოდ ვიყოთ.
დაიწყეთ მცირე ნაბიჯებით – შფოთვით აზრებთან 10 წუთის ნაცვლად, ჯერ 30 წამი დაყავით, იმავდროულად, აღიქვით გარემო, მაგალითად, ოთახში ხმები ან მწვანე საგნები, რომ სხეულმა იცოდეს – აქ ხართ და არა წარსულში ჩარჩენილი.
საზღვრების დასაწესებლად, დაიწყეთ კონკრეტული ქმედებებით. მაგალითად, უთხარით საუკეთესო მეგობარს, რომ მხოლოდ 30 წუთი გაქვთ სასაუბროდ, ან რომ არ გინდათ დღეს დალევა. ყოველი ასეთი ქმედება საკუთარი თავის ნდობას აშენებს და გვაჩვენებს, რომ გვაქვს უფლება გვქონდეს საჭიროებები.
წყარო: Fastcompany
