in

კვლევა – მენეჯერის პოზიციის დაკავება ყოველთვის წინსვლას არ გულისხმობს

თანამშრომელთა უმეტესობას ხშირად აწუხებს ე. წ. “მენეჯერული ნაღველი”

მენეჯერის პოზიციის დაკავება, როგორც წესი, პიროვნების კარიერაში პოზიტიურ ნაბიჯად მიიჩნევა. ეს მიღწევას წარმოადგენს, როგორც აშკარა ნიშანი იმისა, რომ ორგანიზაცია თანამშრომელს უფრო დიდი პასუხისმგებლობის შესრულებაში ენდობა. ამის პარალელურად კი, არსებობს “მენეჯერული ნაღვლის” ან უკმაყოფილების ასპექტიც, როდესაც ადამიანი ახალ პოზიციას უფრო ნაკლებ ღირებულად აღიქვამს, ვიდრე წარმოედგინა ან, ძველი სამსახური იყო. მსგავსი განცდა ბევრ მათგანს ამ პოზიციიდან წასვლისკენ უბიძგებს, რაც დიდ პოტენციურ ზარალს ქმნის თანამშრომლის კარიერასა და ორგანიზაციაში.

pasha-statiebi
pasha-statiebi

თავის მხრივ, ბევრი ორგანიზაციის მთავარ საკითხს წარმოადგენს იმის პროგნოზირება, თუ ვინ შეიძლება განიცადოს “მენეჯერული ნაღველი”? სტატიაში მოცემული კვლევა კი, რომელიც პარიზის მეტროს თანამშრომლების ინტერვიუებს ეფუძნება, გარკვეულ სიცხადეს შემოიტანს ზემოთ აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით.

58 თანამშრომლისგან ნახევარი მემანქანე იყო, ნახევარი კი – მეტროს აგენტი (ძირითადად ბილეთების სალაროში დასაქმებულები). გამოკითხვის ფარგლებში დადგინდა, რომ მენეჯერულ ნაღველს ძირითადად მემანქანეები განიცდიან. ეს კი შესაძლოა, იმაზე მიანიშნებდეს, რომ მოლოდინები, რომლებიც ადამიანებს წარსული სამსახურიდან მოჰყვებათ, საქმის შესრულებისა და ვალდებულებების სხვაობის გაგებას წარმოადგენს.

ყოფილი მემანქანეები აღნიშნავენ, რამდენად დიდი პასუხისმგებლობა ჰქოდათ დაკისრებული, როდესაც ყოველდღიურად უამრავი მგზავრი გადაჰყავდათ ერთი ადგილიდან მეორემდე. მათ არ ჰქონდათ შეცდომის დაშვების უფლება, რომელსაც შესაძლოა, ფატალური შედეგი მოჰყოლოდა. ყველაფერი უფრო კრიტიკულ სახეს იღებდა, როცა ვიღაც თვითმკვლელობას გადაწყვეტდა და მატარებელს წინ უხტებოდნენ – სამწუხაროდ, თითოეულმა მძღოლმა მინიმუმ ერთი ასეთი შემთხვევის გახსენება შეძლო. ეს მოვლენები მათ მეხსიერებაში წლების განმავლობაში რჩებოდა… – “ეს ის მომენტებია, რომლებიც შენში კვალს ტოვებს… ჩვენ არასოდეს დავივიწყებთ მათ”. 

მაგრამ მხოლოდ სიცოცხლესა და სიკვდილთან გამკლავება არ ქმნიდა მათი პასუხისმგებლობის მოლოდინს. მართვის დროს ისინი მხოლოდ საკუთარ თავზე იყვნენ დამოკიდებულნი და იშვიათად თუ შეეძლოთ კოლეგებისგან დახმარების მიღება. თუ რამე არასწორად მოხდებოდა, მხოლოდ ერთი კონკრეტული პიროვნება იყო დამნაშავე – “მე ვარ პასუხისმგებელი იმაზე, რასაც ვაკეთებ”.

როდესაც მემანქანეებს მენეჯერის პოზიციაზე დასაქმება შესთავაზეს, ისევე, როგორც მეტროს აგენტებს, აღფრთოვანებულები იყვნენ პოტენციური პროფესიული განვითარებით, მეტი ფულის გამომუშავებით და რაიმე ახლის შესწავლით. როგორც ერთ-ერთმა განმარტა, ეს მისთვის გამოწვევა იყო, რომელსაც მისი გამდიდრებაც კი შეეძლო.

შეთავაზების დათანხმებიდან ერთი წლის განმავლობაში გადიოდნენ ტრენინგებს და საკმაოდ კარგი წარმოდგენა ჰქონდათ ამ საქმიანობასთან მიმართებით. ინტერვიუს დროს მათ უკვე ოთხწლიანი გამოცდილება ჰქონდათ მენეჯერის პოზიციაზე და ყოველ მათგანს ერთმანეთისგან განსხვავებული წარმოდგენები დაუგროვდა.

მეტროს ყოფილი მემანქანეების ორ მესამედზე მეტი ან უკვე მოდიოდა სამსახურიდან, ან ახლო მომავალში ჰქონდა პოზიციის შეცვლის მცდელობა დაგეგმილი. მიუხედავად იმისა, რომ მათ ბევრი პოზიტიური ასპექტი მიიღეს, როგორიცაა მაგალითად, კონტაქტების გაზრდა და პროფესიული განვითარება, ხშირი იყო უკმაყოფილებაც. მათი მენეჯერული საქმიანობა არ იყო ისეთი მნიშვნელოვანი, როგორც უწინდელი. “მართლაც, ჩვენ არაფერს ვაკეთებთ, რაც მნიშვნელოვანია” – აღნიშნავს ერთ-ერთი მათგანი. მათ სურდათ პოზიციის შეცვლა, კვლავ მეტროს ფარგლებში, მაგრამ აუცილებელი იყო, ყოფილიყვნენ იქ, სადაც ჰქონდათ შთაბეჭდილება, რომ რეალურად აკეთებდნენ რაღაც ღირებულს.

როგორც კვლევა გვიჩვენებს, ყოფილი მემანქანეების მენეჯერული ნაღველი პირადი პასუხისმგებლობის გააზრებით აიხსნება. მათ საშუალოდ 12 წელი გაატარეს სამსახურში, სადაც ყოველი მათგანის მოქმედებას პირდაპირი გავლენა ჰქონდა ადამიანების სიცოცხლეზე. თანაც, ისინი ამ დროს სრულ ავტონომიას განიცდიდნენ, ყველაფერი მხოლოდ მემანქანეზე იყო დამოკიდებული და სხვისთვის არაფერი ჰქონდათ შესათანხმებელი. ასე რომ, მათ მეტი ავტონომია ჰქონდათ, რაც პოზიციის ცვლილებასთან ერთად შეიცვალა.

ამისგან განსხვავებით, ყოფილი აგენტების აბსოლუტური უმრავლესობა კმაყოფილი იყო მენეჯერული სამუშაოს შესრულებით. რეალურად, მათ არც კი უწევდათ დამოუკიდებლად მუშაობა და არ ჰქონიათ რაიმე პირდაპირი გავლენა ადამიანების სიცოცხლესა თუ სიკვდილზე. შესაბამისად, წარსული სამუშაოდან პასუხისმგებლობის სხვადასხვაგვარი აღქმა არ მოჰყვებოდათ. ამ თვალსაზრისით ისინი ერთი და იგივე საფეხურზე იდგნენ.

ასევე, კვლევის ავტორებს ეჭვი აქვთ, რომ Covid-19-ის პანდემიის შედეგებმა შესაძლოა, პასუხისმგებლობის გრძნობა და ავტონომია გაამძაფროს. ათასობით მედას, ექიმსა და სახლის მომვლელს პანდემიის სასიკვდილო შედეგებთან გამკლავება მოუწია. წლების შემდეგ, ან შესაძლოა, უფრო ადრეც, რამდენიმე მათგანმა მენეჯერის პოზიცია დაიკავოს. თუმცა, წარსული გამოცდილების საფუძველზე არსებობს ეჭვი, რომ უმეტესობას მენეჯერული ნაღველი განუვითარდება.

თუ ზოგიერთი ახალი მენეჯერისთვის გადადგმული ნაბიჯი ქვემოთ ჩასვლას ნიშნავს, ამის წინასწარმა სწორმა გააზრებამ შესაძლოა, ხელი შეუშალოს იმედგაცრუებას და პოტენციურად ნეგატიურ შედეგებს. ამ შემთხვევაში პასუხისმგებლობა და მოლოდინები სწორად იქნება განსაზღვრული.

საერთო ჯამში, როდესაც მენეჯერად გახდომა შეიძლება, პასუხისმგებლობის აუხდენელ მოლოდინებს გულისხმობდეს, დამსაქმებლებმა ამ ცვლილების მენეჯმენტის ახალ გზებზე უნდა იფიქრონ და უზრუნველყონ, რომ შერჩეულნი სრულად განვითარდნენ თავიანთ მენეჯერულ პოზიციაზე. მოლოდინის განსაზღვრა და ეს ემოციური ბმა იმდენადვე მნიშვნელოვან გავლენას იქონიებს მენეჯერულ კარიერაზე, როგორც შესაბამისი უნარები და ცოდნა.

წყარო: HBR



კითხვები, რომლებიც ლიდერებმა საკუთარ თავს უნდა დაუსვან

პატარა ყავისფერი აბი, შესაძლოა Covid-19-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში დაგვეხმაროს