ყავის შესახებ, ალბათ, იმდენივე მოსაზრება არსებობს, რამდენიც მისი მოყვარულია. ზოგი ამბობს, რომ ყავა ორგანიზმს აშრობს, ზოგი თვლის, რომ ის გულისთვის საზიანოა, ზოგიც ფიქრობს, რომ საღამოს დალეული ერთი ფინჯანი ძილზე გავლენას ვერ მოახდენს…
სიმართლე ისაა, რომ ყავის შესახებ გავრცელებული ბევრი შეხედულება ათწლეულების წინანდელ კვლევებს ან, უბრალოდ, პოპულარულ მითებს ეყრდნობა. თანამედროვე სამეცნიერო კვლევებმა კი ბევრი მათგანი უკვე გადაამოწმა და არაერთი მცდარი წარმოდგენა გააქარწყლა.
მოდი, ვნახოთ, რა არის მითი და რა – რეალობა.
მითი #1 – ყავა ორგანიზმს აშრობს
ეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მოსაზრებაა.
რეალობა
მართალია, კოფეინს მსუბუქი შარდმდენი ეფექტი აქვს, თუმცა ზომიერი რაოდენობით დალეული ყავა ორგანიზმის გაუწყლოებას არ იწვევს. პირიქით, ის ყოველდღიური სითხის მიღების ნაწილადაც ითვლება, განსაკუთრებით იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც ყავას რეგულარულად სვამენ.
მითი #2 – რაც უფრო მუქია მოხალული ყავა, მით მეტი კოფეინი აქვს
ბევრს ჰგონია, რომ მუქი მოხალვა უფრო ძლიერ და კოფეინიან ყავას ნიშნავს.
რეალობა
მუქ მოხალვას უფრო ინტენსიური გემო და არომატი აქვს, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ მასში მეტი კოფეინია. სინამდვილეში, მსუბუქ და მუქ მოხალვას შორის კოფეინის რაოდენობაში ძალიან მცირე განსხვავებაა და ის, პრაქტიკულად, უმნიშვნელოა ყოველდღიური მოხმარებისთვის.
მითი #3 – რაც მეტ ყავას დალევ, მით მეტი ენერგია გექნება
ბევრი ადამიანისთვის მესამე ან მეოთხე ფინჯანი ყავა დღის განმავლობაში ენერგიის შენარჩუნების საშუალებაა.
რეალობა
კოფეინი დაღლილობას დროებით ფარავს, მაგრამ ორგანიზმს რეალურ ენერგიას არ აძლევს. ზედმეტი რაოდენობით მიღებისას კი შეიძლება გამოიწვიოს გულისცემის აჩქარება, შფოთვა და ძილის დარღვევა. სპეციალისტების რეკომენდაციით, ჯანმრთელი ზრდასრულებისთვის დღეში დაახლოებით 400 მგ-მდე კოფეინი დაშვებულია.
მითი #4 – დილით პირველი საქმე აუცილებლად ყავის დალევა უნდა იყოს
ბევრი ადამიანი ფიქრობს, რომ გაღვიძებისთანავე ყავის დალევა აუცილებელია.
რეალობა
კოფეინი მართლაც გვეხმარება დილით გამოფხიზლებაში, თუმცა მისი მოქმედება დამოკიდებულია ინდივიდუალურ მგრძნობელობასა და დღის რეჟიმზე. ზოგიერთისთვის უზმოზე დალეულმა ყავამ შეიძლება კუჭის დისკომფორტი ან მჟავიანობა გამოიწვიოს. თუ ასეთ სიმპტომებს ამჩნევთ, უმჯობესია ყავა საუზმის შემდეგ მიირთვათ.
მითი #5 – საღამოს დალეული ერთი ფინჯანი არაფერს შეცვლის
„მე მაინც მშვენივრად მძინავს“ – ეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული არგუმენტია.
რეალობა
კოფეინის მოქმედება რამდენიმე საათს გრძელდება, თუმცა მისი ხანგრძლივობა სხვადასხვა ადამიანზე განსხვავდება. ზოგიერთისთვის გვიან საღამოს დალეულმა ყავამ შეიძლება მნიშვნელოვნად გააუარესოს ძილის ხარისხი, მაშინაც კი, თუ ჩვეულებრივ, დაძინებას განსაკუთრებული სირთულე არ ახლავს. ექსპერტები ხშირად გვირჩევენ, კოფეინის მიღება დაძინებამდე მინიმუმ 8-10 საათით ადრე შევწყვიტოთ.
მითი #6 – უკოფეინო ყავა საერთოდ არ შეიცავს კოფეინს
სახელწოდებიდან გამომდინარე ბევრს ასე ჰგონია.
რეალობა
დეკოფეინიზაციის პროცესში კოფეინის უდიდესი ნაწილი მართლაც იშლება, მაგრამ არა მთლიანად. უკოფეინო ყავაშიც რჩება მცირე რაოდენობით კოფეინი, თუმცა ის ჩვეულებრივ ყავასთან შედარებით ბევრად ნაკლებია.
მითი #7 – კარგი ყავა აუცილებლად ძვირი უნდა ღირდეს
ფასი ხშირად ხარისხთან ასოცირდება.
რეალობა
გემოზე გავლენას მხოლოდ მარცვლის ფასი არ ახდენს. გაცილებით მნიშვნელოვანია ყავის სიახლე, სწორად შენახვა, დაფქვის ხარისხი, წყლის ტემპერატურა და მომზადების მეთოდი. სწორად მომზადებული საშუალო ფასის ყავაც ხშირად უკეთეს შთაბეჭდილებას ტოვებს, ვიდრე არასწორად მომზადებული პრემიუმმარცვალი.
ყავის შესახებ მრავალი მითი იმდენად დამკვიდრდა, რომ ხშირად ფაქტებად აღიქმება. თუმცა თანამედროვე კვლევები გვიჩვენებს, რომ ზომიერად მიღებული ყავა ადამიანების უმეტესობისთვის უსაფრთხო სასმელია და მეტიც, სოციალური ურთიერთობის საშუალებაც არის. სწორედ ამიტომ, ყავის კულტურაში ყველაზე კარგი რჩევა ზომიერება, ხარისხიანი მარცვალი და საკუთარი შეგრძნებების გათვალისწინებაა.
რუბრიკა „ყავასთან საკითხავს” წარმოგიდგენთ ყავა Cherie.
