ფეისბუკი, ინსტაგრამი, ტიკ-ტოკი, ლინკდინი – ეს იმ სოციალური ქსელების სახელებია, რომლებიც ყოველდღე გვესმის, ვხედავთ სარეკლამო გვერდებზე, კომპანიების ბანერებზე, სასწავლებლების განცხადებებზე და ვაკანსიების ჩამონათვალშიც კი გაჩნდა ისეთი პოზიციები, როგორიცაა – ტიკ-ტოკ მენეჯერი, ფეისბუკის ადმინისტრატორი და სხვები. სოციალურმა მედიამ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში დიდი გადატრიალება მოახდინა და ციფრულ რეკლამას დაუმკვიდრა ადგილი. ამის შესაბამისად, ყოველი ბიზნესი, რომელიც დღეს სოციალურ ქსელებს არ ითვისებს, ფაქტობრივად, კარგავს ნახევარ აუდიტორიას.
ამის შესახებ ცნობიერება, რა თქმა უნდა, როგორც მსხვილ, ისე მცირე მეწარმეებშიც გაზრდილია. დიდი კორპორაციაცა და პატარა სტარტაპიც ერთნაირად ზრუნავენ სოციალურ ქსელში თავის დამკვიდრებას, თუმცა რამდენად კარგად იციან ეს წესები და რის მიხედვით არჩევენ, თუ „სადაა მათი ადგილი”, ეს ჯერ კიდევ კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას.
საკითხის უკეთ შესასწავლად, დახმარება სააგენტო FCB Artgroup Tbilisi-ის კონტენტის ხელმძღვანელს, თემო თეთრაშვილს ვთხოვეთ. პირველი კითხვა, რომლითაც მას მივმართეთ, დამკვეთებისგან ყველაზე მოთხოვნად სოციალურ ქსელებს ეხებოდა:
„ამ კითხვაზე პასუხი, ცხადია, რეგულარულად იცვლება, რადგან ბაზრის ტრენდებისა და ბრენდების პოზიციონირების მიხედვით, ხან რომელ პლატფორმას ექცევა მეტი ყურადღება, ხან რომელს. თუმცა ხაზგასასმელია, რომ ბოლო პერიოდში დამკვეთისგან ძალიან აქტუალური გახდა ტიკტოკზე მომსახურების მოთხოვნა. თუ აქამდე ჩვენ გვიწევდა იმის ახსნა, რომ ტიკტოკი ძალიან დიდი ტემპით მზარდი და რიგ შემთხვევებში მათ აუდიტორიასთან კომუნიკაციისთვის რელევანტური არხია, ახლა თვითონ მათგან მოდის აუდიტორიასთან კომუნიკაციისთვის რელევანტური არხია, ახლა აქეთ მოდის მათგან TikTok-ის, როგორც სარეკლამო არხის, ათვისების სურვილი. თავის მხრივ, Facebook და Instagram არ კარგავს აქტუალობას, თუმცა ისეთი შემთხვევაც გვქონია, რომ ბრენდი მთლიანად ახალი სოცქსელების ათვისებაზეა ორიენტირებული და Meta-ს პლატფორმებზე დიდად აქტიურობა არ სურთ. ყოველდღიურად იზრდება საქართველოში YouTube-ის პოპულარობაც, თუმცა ბევრ ბრენდს ჯერ არ აქვს შესაბამისი კონტენტის რესურსი, რომ ეს არხიც ბოლომდე აითვისონ”, – თემო თეთრაშვილი.
M: არის თუ არა შემთხვევა, რომ დამკვეთს არ აქვს შერჩეული კონკრეტული სოციალური არხი და თქვენ, მისი ბიზნესიდან გამომდინარე, ურჩევთ, რომელი უნდა გამოიყენოს?
რა თქმა უნდა, გვაქვს ასეთი შემთხვევები, განსაკუთრებით ისეთ დროს, როდესაც ბრენდს საერთოდ არ გააჩნია სოცმედია აქტივობა, ან, თუნდაც, ახლად შემოსულია საქართველოში. ასეთ შემთხვევებში ჩვენ ვატარებთ წინა სამუშაოებს, ვეცნობით მათ ბრიფს, ვაანალიზებთ მდგომარეობას ბაზარზე, ვატარებთ კლიენტთან ვორქშოპებს ჩვენს საერთაშორისო გუნდთან ერთად და ამ ყველაფრის მერე გუნდურად ვთანხმდებით, რა იქნება კლიენტის ბიზნეს ამოცანების განხორციელებისთვის ყველაზე სწორი გადაწყვეტილება.
M: რომელ არხს როგორი აუდიტორია ჰყავს საქართველოში? როგორ განისაზღვრება არხი და კონტენტი აუდიტორიის მიხედვით?
საქართველოში ციფრული არხების აუდიტორიები დიდწილად საერთაშორისო ტრენდებთან ახლო კორელაციაშია. Facebook-სა და Instagram-ზე ჯერ მაინც ყველაზე დიდი აუდიტორიებია, შესაბამისად, მათი კლასიფიცირება სეგმენტის ან ონლაინ ქცევის მიხედვით გართულდება, თუმცა მრავალფეროვნებიდან გამომდინარე, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ პრაქტიკულად ნებისმიერ ჯგუფს შეგვიძლია მივწვდეთ ამ არხებზე. როგორც გლობალურ მაგალითზე, ისე საქართველოშიც, Youtube-ზე უფრო მეტად აქტიურობენ ახალგაზრდა მამრობითი სქესის წარმომადგენლები, მაშინ როცა TikTok-ზე, თუ აქამდე ამ პლატფორმას უფრო 18 წელს ქვემოთ ადამიანები მოიხმარდნენ, ახლა ასე აღარ არის, პლატფორმა გაჯერდა და მას უკვე თითქმის ყველა ასაკის ადამიანი მოიხმარს. რაც შეეხება არხის განსაზღვრას და კონტენტის დაგეგმვას, პირველ რიგში სამიზნე აუდიტორია უნდა განისაზღვროს ბრენდის და მისი პროდუქტის/სერვისის გათვალისწინებით. საკომუნიკაციო და კონტენტ სტრატეგიის შედგენის შემდეგ, როგორც წესი, ვხელმძღვანელობთ კონტენტის ხაზებით, რომლებიც კონკრეტულ საკომუნიკაციო მიზნებს ემსახურება და ამ ყველაფრიდან გამომდინარე განისაზღვრება, თუ რა ტიპის კონტენტი უნდა შეიქმნას და რომელ არხზე უნდა განთავსდეს.
M: როგორი კონტენტია ყველაზე მოთხოვნადი სოციალურ ქსელებში მომხმარებლისგან?
ბოლო წლების განმავლობაში TikTok-ისა და Instagram-ის რიგი ფუნქციების პოპულარიზაციამ ძალიან მოთხოვნადი გახადა ცოცხალი, Mobile კონტენტი, რომელსაც ხშირად აქვს ვიდეოს ფორმა, თუმცა ვხვდებით Story-ებს, ალბომებსა და სხვა ტიპის კონტენტსაც. კონტენტის სტილის თვალსაზრისით ტრენდები იცვლება, ვიზუალური სტილი, ამბის თხრობის მანერა, ქრონომეტრაჟი და, რაც მთავარია, პროდუქტის ინტეგრაცია – ეს ყველაფერი Gen Z თაობას სულ სხვანაირად ესმის და უბრალოდ დროის ამბავია ჩვენი საკომუნიკაციო ენის დრამატულად შეცვლაც. რაც უფრო მეტი ახალი თაობის წარმომადგენელი ხდება მსყიდველობითუნარიანი, მით უფრო ერგება ბრენდი მათ საკომუნიკაციო სტილს, შესაბამისად, მარტივად შეგვიძლია დავაკვირდეთ რეალობას – ბრენდების გაახალგაზრდავება, მათი მზაობა ცვლილებებზე და სხვა, ეს ყველაფერი აუცილებლად აისახება საბოლოო კონტენტში.
M: არსებობს თუ არა მცდარი მოლოდინები სოციალური მედიის სერვისის დაკვეთისას და ძირითადად, რა მოლოდინებია ხოლმე ასეთი?
ხშირად ვხვდებით მსგავს შემთხვევებს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ბრენდი პირდაპირ ცდილობს სხვა ბრენდის წარმატებული კომუნიკაციის გადმოღებას. აქ პლაგიატს არ ვგულისხმობ. უბრალოდ დამკვეთს ხშირად არ ესმის, რომ ყველა ქეისი, რაც არ უნდა მსგავს ბიზნესებზე ვსაუბრობდეთ, ინდივიდუალურია და მისი წარმატებულად აღსრულება შეიცავს კომპლექსურ კომპონენტებს, რომლების მართვა/დაგეგმვა არ ნიშნავს მხოლოდ წარმატებული მაგალითის გზაზე სიარულს. ცხადია, შეგვიძლია ვისწავლოთ სხვისგან, კრიტიკულად განვიხილოთ რამ იმუშავა და რამ არა, თუმცა სარეკლამო ინდუსტრიაში ყველაფრის, და განსაკუთრებით იდეის წარმატების წინასწარ განსაზღვრა შეუძლებელია. ასე რომ, ჩვენი გადმოსახედიდან და გამოცდილებიდან, კლიენტებს მეტი დაკვირვება მართებთ საკუთარ ბიზნესზე და პროცესებზე და ამის მიხედვით უნდა იყალიბებდნენ მოლოდინებს. ცხადია, სააგენტო ყოველთვის უნდა უმარტივებდეს პარტნიორ ბრენდს რიგ პროცესებს, თუმცა ზედმეტი მოლოდინები და გაუმართლებელი ამბიციები არცერთ მხარეს არ არგებს.
თუ გაქვთ რაიმე სახის ბიზნესი, ფიქრობთ სოციალურ მედიასთან ინტეგრაციაზე და ჯერ არ იცით, რა უნდა გაითვალისწინოთ, გეტყვით, რომ ყველაზე მთავარი სამიზნე აუდიტორიის სწორად განსაზღვრა და მასზე დაკვირვებაა. თუ არ იცით, ვინ არის თქვენი აუდიტორია, გაგიჭირდებათ სწორი სოციალური ქსელის შერჩევა და ამ სერვისით სარგებლობის დროსაც გამუდმებით კითხვები ან ეჭვები გაგიჩნდებათ. მას შემდეგ, რაც აუდიტორიას დაადგენთ, საჭიროა, იცოდეთ, როგორი ტიპის ქცევა ახასიათებთ ადამიანებს სხვადასხვა პლატფორმაზე, რა მოლოდინები აქვთ როგორც ბრენდისგან, ისე სოციალური ქსელებისგან.
„მაგალითად თუ Facebook-ზე შეგვიძლია კონკრეტულ მომხმარებელს ვაყურებინოთ 2-წუთიანი სარეკლამო რგოლი და ამით ჩვენს ბიზნეს პრობლემის გადაჭრას ხელი შევუწყოთ, იგივე ადამიანი იმავე კონტენტს TikTok-ზე არ უყურებს, რადგან ამ პლატფორმაზე მას სხვა ტიპის კონტენტისა და გამოცდილების მოლოდინი აქვს. შესაბამისად, აუცილებლად უნდა გვესმოდეს ჩვენი კონტენტის განთავსების მიზანი, მისი ფორმატი, რელევანტურობა აუდიტორიასთან და პლატფორმასთან”, – თემო თეთრაშვილი.
ავტორი: მარიამ გოჩიაშვილი
