თბილისში მუსიკალური ისტორიის მოსაყოლად ზოგჯერ ორი რიცხვიც კმარა: 73 და 114.
პირველი — წერეთლის გამზირის 73-ე კორპუსის ეზოა დიდუბეში, სადაც 2020 წელს ექსპერიმენტული ლეიბლი Didube Records გაჩნდა. მეორე — წერეთლის 114, Factory Tbilisi.
ამ ორ ლოკაციას შორის მანძილი რამდენიმე ასეულ მეტრს არ აღემატება, თუმცა noki-სა და 10G$-ის შემთხვევაში ეს გეოგრაფიული მონაკვეთი გაცილებით მასშტაბურ პროცესს იტევს: როგორ გადაიქცევა ერთი ეზოს ენთუზიაზმი დამოუკიდებელ ენად, ლეიბლად და, საბოლოოდ, თვითმყოფად სცენად.
Didube Records საკუთარ წარმომავლობას არასოდეს მალავდა. Bandcamp-ის პირველივე გვერდზე მითითებულია, რომ ეს არის ექსპერიმენტული ლეიბლი, რომელიც 73-ე ბლოკის ადგილობრივმა საზოგადოებამ დააფუძნა. TSA Music-ის მიმოხილვაში ისტორია კიდევ უფრო კონკრეტდება: პროექტი 2020 წელს, დიდუბის ერთ-ერთ გარაჟში, მკაცრად კომუნალური პრინციპით ჩამოყალიბდა.
ამიტომ სიტყვა „ლეიბლი“ აქ ფორმალურად ჟღერს — თავდაპირველად ეს უბრალოდ გარემო იყო. სივრცე, სადაც ადამიანები ტექნიკას, ცოდნასა და იდეებს ერთმანეთს უზიარებდნენ. მოგვიანებით გაჩნდა რელიზები, სახელები და სცენები, თუმცა მამოძრავებელი ღერძი უცვლელი დარჩა: მუსიკა აქ კაბინეტებში მოფიქრებული პროდუქტი არ ყოფილა; ის კონკრეტული უბნის რიტმიდან და ადამიანური კავშირებიდან ამოიზარდა.
ამ მოძრაობის სათავეებთან დგას თენგიზ მჟავია — 10G$.
ის Didube Records-ის თანადამფუძნებელი და ლეიბლის პირველი მნიშვნელოვანი პროექტის, ექსპერიმენტული ჰიპ-ჰოპ კოლექტივ MoonG-ის წევრია. Billboard Georgia-მ 2023 წელს, Ezo Festival-ზე ლეიბლის ახალი ტალღის წარდგენისას, 10G$ სწორედ ამ ამპლუაში გააცნო მსმენელს. მის შემთხვევაში ფორმულირება — „არტისტი ლეიბლიდან“ — არაზუსტია; 10G$ თავადაა იმ ეკოსისტემის შემქმნელი, რომელმაც ეს ლეიბლი შვა.
ეს ორგანულობა მის შემოქმედებაზეც პირდაპირ აისახება. მის ტრეკებში დიდუბე ეგზოტიკური დეკორაცია არ არის, რომელსაც კლიპისთვის მოირგებ და შემდეგ დაივიწყებ. 10G$-ის ტექსტებში ქალაქი მუდმივი ყოველდღიურობაა: სოციალური წნეხი, ქუჩა, ოჯახი, ფინანსური არასტაბილურობა, ამბიცია და მუდმივი მცდელობა, საკუთარი ხმა უბნის საზღვრებს გარეთ გაიტანო.
2024 წლის ალბომში Swoosh ქართული და ინგლისური ბუნებრივად ენაცვლება ერთმანეთს. კომპოზიციები — „Tbilisi Blues“, „Gazafkhuli“, „Still I Rise“, „Can I Kick It“ — ორ კულტურულ პოლუსს აერთიანებს: გლობალურ ჰიპ-ჰოპ მემკვიდრეობასა და ადგილობრივ ურბანულ გამოცდილებას.
თუმცა Didube Records-ის სიცოცხლისუნარიანობა მხოლოდ MC-ებით არ განისაზღვრება. ასეთ პლატფორმაზე გადამწყვეტია ისიც, თუ ვინ არჩევს ჟღერადობას, ვინ აკავშირებს განსხვავებულ ფორმებს და ვინ მართავს სივრცის ენერგიას.
სწორედ აქ შემოდის noki.
2025 წლის 10 ივლისს კლუბ Left Bank-ში Didube Records-ის outdoor takeover გაიმართა. k-ox-ის ცოცხალი გამოსვლის პარალელურად, Noki-მ და Sober-მა DJ სეტები წარადგინეს. Resident Advisor ამ ღონისძიებას აღწერდა, როგორც ლეიბლის ესთეტიკის კლუბურ გაგრძელებას, noki-სა და Sober-ის სელექციას კი „ექსპერიმენტისა და ღიაობის სულს“ უკავშირებდა.
DJ-ობა მხოლოდ ტრეკების თანმიმდევრული ჩართვა არ არის — სელექცია აზროვნების ფორმაა:
-
რა ჟღერადობები უნდა დადგეს გვერდიგვერდ;
-
როდის უნდა დაამძიმო ოთახი ბასით და როდის დაუტოვო ჰაერი;
-
როგორ აღიქვა აუდიტორია ერთიან, ცოცხალ ორგანიზმად, რომლის მოძრაობასაც მუსიკალური დრამატურგიით წარმართავ.
Didube Records-ის ხასიათს ეს მიდგომა იდეალურად ერგება. აქ ჰიპ-ჰოპს ხელოვნური ბარიერები არ ზღუდავს — პლატფორმის გარშემო ბუნებრივად იკვეთება ტრეპი, R&B, ელექტრონული და ექსპერიმენტული მუსიკა. ამიტომაც noki-სა და 10G$-ის შემოქმედებითი ტანდემი ლოგიკური ნაბიჯი იყო: ერთ მხარესაა MC თავისი ხმითა და ტექსტით, მეორე მხარეს კი — DJ სივრცის, ატმოსფეროსა და ჟღერადობის ზუსტი შეგრძნებით.
2026 წლის 3 აპრილს ეს კოლაბორაცია პირველ ოფიციალურ სინგლში — „454“ — გადაიზარდა. რამდენიმე თვეში კი ცხადი გახდა, რომ ეს ერთჯერადი ექსპერიმენტი არ ყოფილა. 26 ივლისს გამოვიდა 10G$-ის ათტრეკიანი ალბომი CASH TENDERONY, სადაც noki რამდენიმე საკვანძო კომპოზიციაში („RIDE“, „WONDERWONDER“, „EVERYTIME“) თანაავტორად და არტისტად ფიგურირებს. noki უკვე აღარ არის უბრალოდ ლეიბლის ივენთების DJ — ის უშუალოდ მუსიკალური მასალის ხერხემალი ხდება.
ეს თანამშრომლობა არ ჰგავს ხელოვნურად შეკოწიწებულ ფორმატს, რომელსაც ჯერ სახელს არქმევენ და შემდეგ ლეგენდას უგონებენ. აქ იერარქია ბუნებრივი იყო:
-
ჯერ გაჩნდა ეზო და საერთო სივრცე;
-
შემდეგ დაფუძნდა ლეიბლი;
-
გაკეთდა MoonG და სოლო რელიზები;
-
დაგროვდა DJ სეტებისა და ივენთების გამოცდილება;
-
და მხოლოდ ამ ორგანული პროცესის შემდეგ ჩაიწერა ერთობლივი ალბომი.
ჰიპ-ჰოპის კულტურა სწორედ ასე შენდება: რამდენიმე ადამიანი ქმნის უსაფრთხო გარემოს, რომელიც თანდათან საკუთარ ხმას პოულობს.
ამიტომ noki & 10G$ მხოლოდ ორი სახელი არ არის აფიშაზე. მათ უკან კონკრეტული ადგილი, მჭიდრო კომუნა და დამოუკიდებელი მუსიკის შექმნის ის იშვიათი ეთიკა დგას, სადაც გარემო წინ უსწრებს პროდუქტს.
17 ოქტომბერს ეს ამბავი წერეთლის გამზირის ახალ ლოკაციაზე გადაინაცვლებს — Factory Tbilisi-ში, წერეთლის 114-ში.
წერეთლის 73-ის ავტოფარეხიდან 114-ის ინდუსტრიულ დარბაზამდე მანძილი მცირეა, თუმცა მუსიკალურად ამ გზამ წლები, უამრავი პროექტი, დამოუკიდებელი რელიზები და შეკრული საზოგადოება დაიტია. noki & 10G$-ის გამოსვლა უბრალოდ რამდენიმე ტრეკის პერფორმანსი არ იქნება — ეს Didube Records-ის გარემოს სცენური ტრანსფორმაციაა.
ზოგი შემსრულებელი სცენიდან გიყვება, საიდან მოდის; noki & 10G$-ის შემთხვევაში კი მისამართი თავიდანვე მუსიკის განუყოფელი ნაწილია.
-
Must-Listen:
-
„WONDERWONDER“ (10G$ & noki)
-
„454“ (10G$ & noki)
-
„Sixteen“ (ft. DEENA)
-
„RIDE“ (ალბომიდან CASH TENDERONY)
-
Tbilisi Hip-Hop Festival 2026 — ოფიციალური საინფორმაციო ბლოკი
პირველი Tbilisi Hip-Hop Festival 17 ოქტომბერს Factory Tbilisi-ში გაიმართება და მუსიკასთან ერთად ჰიპ-ჰოპის ყველა კულტურულ განზომილებას ერთ სივრცეში გააერთიანებს:
-
🏆 Red Bull Dance Your Style — ქუჩის ცეკვისა და ბრეიქდანსის 1-on-1 ბეთლები.
-
🎨 Graffiti Battle & Live Murals — ქართველი და საერთაშორისო არტისტების მიერ შექმნილი მონუმენტური ნახატები.
-
🔊 Sioni Hi-Fi Soundsystem — ვინილის, რეგის, დაბისა და მძიმე ბასის ტრადიციული საუნდსისტემა.
-
📸 ფოტოგამოფენა: „50 Iconic Moments of Hip-Hop History“ — ჟანრის საკულტო ფოტოარქივი.
-
🎬 Cinema Zone — თემატური დოკუმენტური და მხატვრული ფილმების უწყვეტი ჩვენება.
-
თარიღი: 17 ოქტომბერი, 2026
-
კარები იხსნება: 12:00 საათზე
-
ლოკაცია: Factory Tbilisi (აკაკი წერეთლის გამზ. 114)
-
ასაკობრივი შეზღუდვა: 18+ (11–17 წლის არასრულწლოვნები დაიშვებიან მხოლოდ ბილეთიან მშობელთან ერთად)
-
ბილეთები: ხელმისაწვდომია პლატფორმებზე TKT.GE და Biletebi.ge
-
ოფიციალური ვებგვერდი: tbilisihiphop.com
-
Spotify Official Playlist: Tbilisi Hip-Hop Festival Playlist
ფესტივალის წარმდგენი: საქართველოს ბანკი
გენერალური სპონსორი: betlive
მხარდამჭერები: Red Bull, Telegraph Hotel, Zoommer, Smart, JBL, McDonalds, Nabeghlavi, Monkey Shoulder, Jägermeister, Hennessy, Warsteiner, Sioni Hi-Fi, JET, Pro Sound, Render Group, Subway, Dunkin’, Mugsy’s Burger, Gennaro Pizza, Jambo, Hot Dog Room, Ganjina Dessert Shop
საინფორმაციო პარტნიორები: Marketer, Entrepreneur, Billboard Georgia, At.Ge, Fashionholics Online, Fortuna +, Ambebi.Ge, Palitra News, Araki Stories
Illustration By: Lost & Found
