წარმოიდგინეთ, რომ არსებობს ცილა, რომელიც ბუნებრივად იცავს ჩვენს ტვინს ალცჰაიმერის დაავადებისგან. სწორედ ასეთი აღმოჩენა გააკეთეს სენტ-ჯუდის ბავშვთა კვლევითი საავადმყოფოს მეცნიერებმა, რომლებმაც მსოფლიოში პირველად დაადასტურეს მიდკინის ცილის დამცავი როლი ამ საშიში ნეიროდეგენერაციული დაავადების წინააღმდეგ.
აღმოჩენა ახლახან გამოქვეყნდა პრესტიჟულ ჟურნალში Nature Structural & Molecular Biology, აჩვენებს, თუ როგორ ებრძვის ეს საოცარი ცილა ალცჰაიმერის ერთ-ერთ მთავარ გამომწვევს – ამილოიდ ბეტას, რომელიც ტვინში გროვდება და ქმნის ტოქსიკურ კომპლექსებს.
მეცნიერები ამ აღმოჩენას ნამდვილ გარღვევად მიიჩნევენ ალცჰაიმერის კვლევის სფეროში. მათი დაკვირვებით, მიდკინი ფუნქციონირებს როგორც ბუნებრივი დამცავი ფარი, რომელიც ხელს უშლის ამილოიდ ბეტას მოლეკულების ერთმანეთთან მიკვრას და ტოქსიკური ნაერთების წარმოქმნას.
ექსპერიმენტების დროს, მკვლევრებმა გამოიყენეს ლაბორატორიული მოდელები, სადაც მიდკინი არ იყო წარმოდგენილი. შედეგი შთამბეჭდავი აღმოჩნდა – ამ მოდელებში ამილოიდ ბეტას დაგროვება მკვეთრად გაიზარდა, რაც დაადასტურა ჰიპოთეზა, რომ მიდკინი ნამდვილად იცავს ტვინს.
მიდკინი, რომელიც თავდაპირველად ცნობილია როგორც ზრდის ფაქტორი ემბრიონული განვითარებისას, ასევე მნიშვნელოვან როლს თამაშობს უჯრედების ზრდაში. საინტერესოა, რომ ის ხშირად ჭარბადაა წარმოდგენილი კიბოს დროს, რის გამოც მას ბიომარკერად იყენებენ. თუმცა, ალცჰაიმერთან მისი კავშირი დღემდე ბუნდოვანი რჩებოდა.
კვლევის ჯგუფმა გამოიყენა უახლესი ტექნოლოგიები – ფლუორესცენციული ანალიზიდან დაწყებული, ელექტრონული მიკროსკოპიითა და ბირთვული მაგნიტური რეზონანსით დამთავრებული. მათ აღმოაჩინეს, რომ როდესაც მიდკინი ხვდება ამილოიდ ბეტას, ის არა მხოლოდ აჩერებს მის დაგროვებას, არამედ შლის უკვე არსებულ კომპლექსებსაც.
მკვლევრების დაკვირვებით, ამილოიდ ბეტას კომპლექსების ზრდასთან ერთად სამეცნიერო ინსტრუმენტები ვეღარ აფიქსირებენ მათ სიგნალს, რადგან ისინი ზომაში ძალიან იზრდებიან. თუმცა, მიდკინის დამატებისას ხდება საოცარი რამ – სიგნალი ბრუნდება, რაც მიუთითებს, რომ ეს ცილა ეფექტურად ანგრევს ამ საშიშ კომპლექსებს.
ეს აღმოჩენა ხსნის ახალ ჰორიზონტებს ალცჰაიმერის მკურნალობისთვის. მეცნიერები უკვე მუშაობენ ისეთი მცირე მოლეკულების შექმნაზე, რომლებიც მიდკინის მსგავსად იმოქმედებენ. მკვლევრები მიზნად ისახავენ შექმნან პრეპარატები, რომლებიც მიბაძავენ მიდკინის მოქმედებას და დაეხმარებიან ტვინს, დაიცვას თავი ამილოიდური დაგროვებებისგან.
მომავალში მკვლევრები გეგმავენ გააღრმავონ კვლევები იმის გასარკვევად, როგორ შეიძლება ამ აღმოჩენის გამოყენება პრაქტიკული მკურნალობის შესაქმნელად, რაც მილიონობით ადამიანს მისცემს იმედს მთელ მსოფლიოში.
წყარო: Science daily
