ტექნოლოგიური სფეროს ცნობილი ინვესტორები ხშირად საჯაროდ აჟღერებენ გაბედულ, თუმცა უცნაურ მოსაზრებებს. მაგალითად, გეოპოლიტიკური კონფლიქტების მარტივი ტერიტორიული გაცვლით მოგვარებას ან სახელმწიფოს მხრიდან ბაზრის რეგულირების უსარგებლობას იმ მიზეზით, რომ მომავლის განჭვრეტა შეუძლებელია. რთულ, მრავალშრიან პრობლემებზე ასეთი ზედაპირული და თავდაჯერებული პასუხები კორპორაციული ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე დრამატულ ეპიზოდს – Enron-ის აღზევებასა და კატასტროფულ დაცემას მოგვაგონებს.
თავის დროზე Enron-ის გუნდი ნამდვილად გამოირჩეოდა უმაღლესი ინტელექტით. ენერგეტიკულ სექტორში მათი სავაჭრო ოპერაციები უმაღლესი დონის იყო. პრობლემა გადამეტებულმა ამპარტავნობამ შექმნა, რამაც მენეჯმენტი ისეთ სფეროებში მსხვილ ფსონებამდე მიიყვანა, რაც მათ თითქმის არ ესმოდათ. კორპორაციულ კულტურაში სიმდიდრე და ძალაუფლება ზოგჯერ ლიდერებს რეალობის შეგრძნებას აკარგვინებს. ყოფილა შემთხვევები, როდესაც გლობალური ტექნოლოგიური გიგანტების ხელმძღვანელებს ლტოლვილთა ბანაკებისთვის ინტერნეტის საფასურის განსაზღვრისას გაუკვირდათ იმის გაგება, რომ ამ სივრცეებში ადამიანებს სამუშაო ადგილები საერთოდ არ აქვთ.
ტექნოლოგიურ საზოგადოებას ხშირად მიაჩნია, რომ ერთ სფეროში მიღწეული კომპეტენცია ავტომატურად გადადის სხვა მიმართულებებზეც. თუმცა ისტორიული და პოლიტიკური პროცესების ფესვები გაცილებით ღრმაა და წარსულის ცოდნის გარეშე მათი ზედაპირული ახსნა ცდომილებას იწვევს. ერთი დარგის ექსპერტობა სხვა სივრცეებში უპირატესობას თითქმის არასდროს იძლევა.
შეცდომის შიში
Enron-ის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელი გენიოსების კულტურა იყო. კომპანია საუკეთესო უნივერსიტეტებიდან აგრესიულად იბირებდა ტალანტებს. კორპორაციული იდენტობა მთლიანად დაეფუძნა რწმენას, რომ იქ ბიზნესის ყველაზე გონიერი ადამიანები მუშაობდნენ.
სოციალური ფსიქოლოგიის კვლევების თანახმად, მსგავსი გარემო ორგანიზაციის სწავლის უნარს საგრძნობლად ასუსტებს. როდესაც ნიჭი თანდაყოლილ მოცემულობად მიიჩნევა, თანამშრომლებს ეშინიათ შეცდომის აღიარების ან იმის თქმის, რომ რაღაც არ იციან. სისუსტის ნებისმიერი გამოვლენა ელიტის რიგებიდან ამოვარდნის საფრთხეს ქმნის. შედეგად, ადამიანები წყვეტენ კითხვების დასმას, ძიებასა და ახლის სწავლას, რადგან გენიოსის სტატუსი თითქოს უკვე ყველაფრის ცოდნას გულისხმობს.
ახალი დიდი ფსონი
ხელოვნური ინტელექტი უმაღლესი ამბიციების ტექნოლოგიად იქცა. ისევე როგორც 1990-იან წლებში დანერგილი რთული სავაჭრო სისტემები, ეს ინსტრუმენტიც მაღალტექნოლოგიურია, ელიტის მიღმა მცირედით გასაგები და უაღრესად ძლიერი. ბევრს მიაჩნია, რომ პროცესები იმდენად სწრაფად ვითარდება, რომ რეალური ვითარების გაგება მხოლოდ ვიწრო წრეს ძალუძს.
აქაც იგივე დინამიკა შეიმჩნევა. მაშინ როდესაც ტექნოლოგიური სამყარო აღფრთოვანებულია ახალი მოდელების შესაძლებლობებით, ეკონომიკის დანარჩენ სექტორებში პროდუქტიულობის რეალური ზრდა კვლავ ბუნდოვანია. კვლევები აჩვენებს, რომ ამოცანების უმეტესობაში ეფექტიანობის მატება საკმაოდ მოკრძალებულია.
ფინანსური დირექტორების გამოკითხვები გვიჩვენებს, რომ პროდუქტიულობის არსებით ზრდას ბევრი ვერ ამჩნევს. ათასობით უფროსი მენეჯერის შეფასებით, სისტემების აქტიური დანერგვის მიუხედავად, ათიდან ცხრა ხელმძღვანელი საკუთარ კომპანიაში პროდუქტიულობასა და დასაქმებაზე რაიმე ხელშესახებ გავლენას ვერ ხედავს. არაერთ შემთხვევაში უხარისხო ციფრული კონტენტი სამუშაო პროცესს აფერხებს კიდეც.
ინვესტიციებსა და რეალურ შედეგებს შორის არსებული ეს აცდენა მონაცემებში უკვე ჩანს. მრავალი საწარმო ცდილობს შეამციროს ხარჯები, პარალელურად კი ანალიტიკოსები მომდევნო წელს კაპიტალური დანახარჯების ტრილიონ დოლარამდე გაზრდას პროგნოზირებენ. როდესაც ადამიანი საკუთარ თავს უნიკალურად და შეუცდომლად მიიჩნევს, ის გარესამყაროს გამაფრთხილებელ სიგნალებს ყურადღებას აღარ აქცევს, რაც ისტორიულად ყოველთვის კრიზისით სრულდებოდა.
წყარო: Fastcompany
