რას აკეთებ მაშინ, როცა აუდიტორია შენს პროდუქტს უკვე ძალიან კარგად იცნობს? ყველაზე მარტივი პასუხია, რომ ახლის შექმნაზე იწყებ ფიქრს. მაგრამ ზოგჯერ სწორედ აქ იმალება შეცდომა: შეიძლება არსებული იდეის პოტენციალი ჯერ საერთოდ არ იყოს ამოწურული.
Mary Poppins-ის ახალი სატელევიზიო პროექტი ამის კარგი მაგალითია. მსახიობებით შექმნილი სერიალი, რომელზეც პროდიუსერი ტომ უინჩესტერი მუშაობს, Disney-ის ცნობილი ვერსიის გაგრძელება ან რიმეიქი არ იქნება. პროექტი პ. ლ. ტრავერსის ორიგინალურ წიგნებს ეყრდნობა და პერსონაჟის უფრო უცნაურ, იდუმალ და ნაკლებად პროგნოზირებად მხარეს შეისწავლის.
ეს მნიშვნელოვანი განსხვავებაა, რადგან Mary Poppins უკვე ათწლეულებია ერთ კონკრეტულ სახესთან ასოცირდება. 1964 წლის Disney-ის ფილმმა, ჯული ენდრიუსმა, დიკ ვან დაიკმა და ცნობილმა სიმღერებმა პერსონაჟის ისეთი ვერსია შექმნეს, რომელიც რამდენიმე თაობისთვის საბოლოო და თითქმის ერთადერთ ინტერპრეტაციად იქცა. თბილი, მუსიკალური და ზღაპრული Mary Poppins იმდენად დომინანტური გახდა, რომ ბევრს შეიძლება დაავიწყდეს კიდეც, რომ პერსონაჟი მანამდე არსებობდა.
პ. ლ. ტრავერსმა პირველი წიგნი 1934 წელს გამოსცა, ანუ Disney-ის ფილმამდე სამი ათწლეულით ადრე. წიგნებში Mary Poppins უფრო უცნაური, იდუმალი და ზოგჯერ ნაკლებად პროგნოზირებადი პერსონაჟია. სწორედ ეს ქმნის ახალი სერიალისთვის სივრცეს: მას არ სჭირდება უკვე ცნობილი ფილმის გადაწერა, რადგან შეუძლია პირველწყაროს დაუბრუნდეს და იქიდან სრულიად სხვა ტონი წამოიღოს.
ბიზნესისთვის აქ მთავარი გაკვეთილი მარტივია: წარმატებული პროდუქტის ყველაზე ცნობილი ვერსია ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ იდეის ყველა შესაძლებლობა უკვე გამოყენებულია.
კომპანიები ბუნებრივად იცავენ იმას, რაც კარგად მუშაობს. თუ მომხმარებელი კონკრეტულ პროდუქტს, ფორმატს ან სერვისს კარგად იღებს, ცვლილება ზედმეტ რისკად შეიძლება ჩანდეს. მაგრამ წარმატებას ერთი მინუსიც აქვს: ის ხშირად კომპანიას იმავე ჩარჩოში ტოვებს და კითხვას „კიდევ რა შეიძლება გახდეს ეს?“ უკანა პლანზე სწევს.
შესაძლოა, უკვე არსებულ პროდუქტს სხვა აუდიტორია სჭირდებოდეს. ან სხვა გამოყენება, განსხვავებული ფასის კატეგორია, ახალი ბაზარი ან ისეთი ფორმატი, რომელიც ჯერ არ გიცდია. ზოგჯერ კი თავდაპირველ იდეაში არის მიმართულება, რომელიც მოგვიანებით წარმატებულმა ვერსიამ უბრალოდ გადაფარა.
Mary Poppins-ის ახალ სერიალშიც სწორედ ეს ხდება. პერსონაჟის ხელახლა გამოგონება საჭირო არ არის. საკმარისია იმ მასალასთან დაბრუნება, რომელიც უკვე არსებობდა, მაგრამ ფართო აუდიტორიას ნაკლებად ახსოვს. აქ კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ბიზნესპრინციპი ჩანს: ბაზრის ლიდერი ყოველთვის მთელ ბაზარს არ ფლობს. Disney-ის ვერსიამ Mary Poppins-ის შესახებ წარმოდგენა თითქმის მთლიანად განსაზღვრა, მაგრამ თავად პერსონაჟი ტრავერსის წიგნებიდან მოდის. ეს ნიშნავს, რომ არსებობდა სივრცე სრულიად სხვა ინტერპრეტაციისთვისაც.
ბიზნესშიც მსგავსი რამ ხშირად ხდება. დიდმა კომპანიამ შეიძლება კონკრეტული კატეგორია თითქმის მთლიანად დაიკავოს, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ ყველა მომხმარებელი, გამოყენების შემთხვევა, ფასის სეგმენტი ან ფორმატი უკვე ათვისებულია. ამიტომ კითხვა „როგორ დავამარცხო ბაზრის ლიდერი?“ ხშირად ნაკლებად სასარგებლოა, ვიდრე კითხვა „რას ვერ იღებს მომხმარებელი ამ ბაზარზე?“ ამას ყურადღება პირდაპირ კონკურენციიდან განსხვავებაზე გადააქვს.
კიდევ ერთი გავრცელებული შეცდომაა იმის დაშვება, რომ ინოვაცია აუცილებლად წარსულის უარყოფას გულისხმობს. კომპანიებს ხშირად ეუბნებიან, რომ უნდა „დაანგრიონ“ არსებული წესები და ყველაფერი თავიდან შექმნან. თუმცა ზოგჯერ საუკეთესო მიმართულება არა ნულიდან დაწყება, არამედ უკვე არსებული პროდუქტის ისტორიის უკეთ შესწავლაა.
ღირს პირველ მომხმარებელთან დაბრუნება, საწყისი პრობლემის ხელახლა გააზრება, ადრე უარყოფილი იდეების ნახვა ან იმის შესწავლა, როგორ იყენებს მომხმარებელი პროდუქტს იმ ფორმით, რომელსაც კომპანია თავიდან საერთოდ არ გეგმავდა.
ამ მიდგომის ღირებულებაც სწორედ ისაა, რომ ახალი შესაძლებლობა ყოველთვის ახალი გამოგონება არ არის. Mary Poppins არც ახალი პერსონაჟია, არც მისი აუდიტორიაა ახალი და არც თავად ინტელექტუალური საკუთრება. იცვლება მხოლოდ პერსპექტივა.
ამიტომ, ზოგჯერ ახალი პროდუქტის ძიებამდე უფრო სასარგებლო კითხვა შეიძლება იყოს არა „რა შევქმნათ შემდეგ?“, არამედ „ჩვენს არსებულ იდეაში რა დარჩა ჯერ კიდევ გამოუყენებელი?“
შემდეგი შესაძლებლობა შეიძლება უკვე გქონდეს. უბრალოდ ჯერ სხვა ფორმით არ დაგინახავს.
