in

იწყება, თუ არა სოციალური მედიის რეგულირების ახალი ერა?

ტრამპის მხარდამჭერების კაპიტოლიუმში შეჭრა და სოციალური მედიის როლი ამ პროცესში

16 იანვარს გაირკვა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის ფეისბუკ- და ინსტაგრამგვერდები დაბლოკილი აღარ არის, თუმცა უცნობია, მას პოსტვის უფლება აქვს, თუ არა.

pasha-statiebi
pasha-statiebi

შეგახსენებთ, რომ მანამდე, მას შემდეგ, რაც ტრამპის მხარდამჭერები კაპიტოლიუმში შეიჭრნენ და პრეზიდენტმა სოციალურ ქსელებში პოსტებით მათი ქმედება გაამართლა, Facebook-მა, Twitter-მა, Youtube-მა პრეზიდენტის პლატფორმა დაბლოკეს. ყველაზე მკაცრი ზომები Facebook-მა და Twitter-მა მიიღეს. „ფეისბუკმა“ ტრამპის ანგარიშზე წვდომა ინაუგურაციამდე შეზღუდა, ხოლო „ტვიტერმა“ — სამუდამოდ.

შეგვიძლია, ვიფიქროთ, რომ ეს სოციალური მედიის პლატფორმებისთვის გარდამტეხი მომენტია იმისთვის, რომ სწორი გზებით გაუმკლავდნენ პოტენციურად მავნე შინაარსის გავრცელებას? იწყება, თუ არა სოციალური მედიის რეფორმების ახალი ეპოქა როგორც მთავრობის პოლიტიკის, ასევე თვითრეგულირების კუთხით?

ბევრისთვის „ფეისბუკისა“ და „ტვიტერის“ აკრძალვები დიდი ხნის ნანატრი იყო. თუმცა ასევე, მრავლად იყვნენ ამ შეზღუდვების მოწინააღმდეგეები, რომლებიც მიიჩნევენ, რომ აკრძალვები სიტყვის გამოხატვის თავისუფლებას არღვევს. გერმანიის კანცლერმა, ანგელა მერკელმაც დაადასტურა ეს შეშფოთება, მისმა სპიკერმა აღნიშნა, რომ „აზრის თავისუფლებას ფუნდამენტური მნიშვნელობა აქვს“ და რომ, როგორც ასეთი, „პრობლემატურია პრეზიდენტის ანგარიშების სამუდამოდ შეჩერება“.

ამავე დროს, ისინიც კი, ვინც აკრძალვებს მიზანშეწონილად მიიჩნევენ, აცნობიერებენ, რომ მხოლოდ ერთი ანგარიშის დაბლოკვა ადეკვატური გამოსავალი არ არის ღრმა ფესვების გადასაჭრელად, რამაც 6 იანვრის მოვლენებამდე მიგვიყვანა. ამ საკითხების რთულად ამოხსნის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი არის ის, რომ სოციალური მედია არსებითად განსხვავდება ტრადიციული მედიისგან (გაზეთები, რადიო, სამაუწყებლო ქსელები) და შესაბამისად, მის შემთხვევაში, რეგულირების ტრადიციული მიდგომებიც, ძირითადად, არ გამოდგება. სოციალური მედიის პლატფორმები გვთავაზობს არსებითად უსასრულო გამტარობას, მილიონობით ანგარიშით. თავის მხრივ, ტრადიციული ახალი ამბების შინაარსი რედაქტორული მეთვალყურეობით ვრცელდება: ისინი განსაზღვრავენ პიროვნებებსა და მოსაზრებებს, რომლებიც მათი ქსელებით უნდა გადაიცეს. ეს ნიშნავს, რომ კომპანიებისთვის უფრო ადვილია მათ პლატფორმებზე გაზიარებული შინაარსის კონტროლი და ასევე, მესამე პირებისთვისაც უფრო მარტივია კომპანიების პასუხისმგებლობის საკითხიც. რაც ეწინააღმდეგება სოციალურ მედიას, რომელშიც პლატფორმები მხოლოდ მომხმარებლების პირადი მოსაზრებების (და არამარტო) გავრცელების არხებია, რომლებიც გაცილებით ნაკლებ ზომიერებას ექვემდებარება.

ზოგადად, ტრადიციული საინფორმაციო საშუალებების მაყურებელმა და მკითხველმა პროაქტიულად უნდა აირჩიოს მისთვის საინტერესო კონტენტი – იქნება ეს შოუ, რომლის ყურებასაც აირჩევს თუ სვეტი, რომლის გამოწერასაც დააპირებს. მეორე მხრივ, სოციალური მედიის მომხმარებლები თითქმის ვერ აკონტროლებენ მათთვის შეთავაზებულ კონტენტს. ამის ნაცვლად, პლატფორმები რთულ ალგორითმებს იყენებენ იმ კონტენტის შესაქმნელად, რომელიც, მათი აზრით, თავიანთი მომხმარებლების ინტერესებთან თანხვედრაშია და შესაბამისად, მათ შენარჩუნებასაც უზრუნველყოფს. სოციალური მედიის ბიზნესის მოდელი ეყრდნობა ინდივიდუალური მომხმარებლების მონაცემების გამოყენებას უაღრესად პერსონალიზებული კონტენტის შესათავაზებლად, გადახვევის დროის მაქსიმალურად გაზრდის მიზნით, უფრო ადრინდელზე მორგებული და, შესაბამისად, პოტენციურად უფრო ექსტრემისტული შინაარსის სტიმულირებისთვის. პოლიტიკურად პოლარიზებული მედია არ არის ახალი საკითხი, მაგრამ ჰიპერინდივიდუალური პოლარიზაცია, რომელიც შესაძლებელი გახდა (უფრო მეტიც, გარდაუვალი) სოციალური მედიის ამჟამინდელ მოდელებზე დაყრდნობით, ცალსახად, საფრთხეს წარმოადგენს.

კაპიტოლიუმში განხორციელებულმა ძალადობამ გრაფიკულად წარმოაჩინა ეს საფრთხე. ამ შემთხვევამ იმდენად აშკარად გამოკვეთა მიმდინარე პრობლემა, რომ დაგვანახა, ახლოვდება სოციალური მედიის რეგულირების ახალი ერა.

ამაზე მეტყველებს Facebook-ისა და Twitter–ის მიერ განხორციელებული ნებაყოფლობითი ქმედებებიც, რაც ხაზს უსვამს თვითრეგულირების მნიშვნელოვან როლს თავად ინდუსტრიაში. ტრამპის აკრძალვების გარდა, Twitter- მა პლატფორმაზე შეიტანა რიგი დამატებითი ცვლილებები, მათ შორის, დაბლოკა QAnon- ის შეთქმულების თეორიულ ჯგუფთან დაკავშირებული 70 000-ზე მეტი ანგარიში, ხოლო Facebook- მა პოსტების აკრძალვა დაიწყო ფრაზით: „შეაჩერე ქურდობა“. სხვებმა, მაგალითად, YouTube-მა ტრამპის ანგარიშზე ძალადობისკენ მიმართული ვიდეოები წაშალა და ერთკვირიანი აკრძალვა დააწესა მის ანგარიშზე ახალი ატვირთვების შესახებ; Snapchat- მა ტრამპის ანგარიში დაბლოკა; Stripe-მა კი – ტრამპის კამპანიის ვებგვერდზე გადახდების დამუშავება შეწყვიტა.

ზოგი ვარაუდობს, რომ ამ კომპანიების ბოლოდროინდელი ქმედებების მოტივი მხოლოდ თვითგადარჩენაა. რეალური ცვლილებების მისაღწევად, მნიშვნელოვანია, რომ ბიზნესისა და მთავრობის ლიდერებმა არ გამოიყენონ ეს, როგორც პარტიზანული შესაძლებლობა, ჩამოაგდონ ერთი მოქმედი პირი… საჭიროა, რეფორმები გატარდეს ძირითადი პრობლემების გადასაჭრელად. ამ მიზნით, თვითრეგულირება ეფექტური რეფორმების მნიშვნელოვანი კომპონენტი იქნება, მაგრამ რეალური ცვლილებების მისაღწევად, მთავრობის მხარდაჭერასაც ძალიან დიდი წონა ექნება.

სოციალური მედიისა და ტექნოლოგიურმა კომპანიებმა ახლა უფრო კრიტიკულად უნდა მიიღონ გადაწყვეტილება: განაგრძობენ ისინი ყველა მომხმარებლის ჩართულობას შეზღუდვისა და მკაცრი მარეგულირებელის ჩარევის გარეშე, თუ ისინი წინასწარი შეხედულების მიხედვით, ექსტრემიზმს უფრო აგრესიული თვითმოდერაციის საშუალებით შეაჩერებენ. მარტივი პასუხები არ არსებობს – მაგრამ ბოლოდროინდელმა მოვლენებმა აჩვენა, რომ ასეა თუ ისე, სტატუს-კვო ვერ შენარჩუნდება.

წყარო: HBR



MCCANN-ის რობ რაილი WPP-ს გლობალური აღმასრულებელი კრეატიული ოფიცერი გახდა

როგორ გაზარდა მომხმარებლის ქცევაზე ფოკუსირებამ ირლანდიურ თეთრ თევზზე მოთხოვნა