სამუშაო გარემოში ხშირად გვგონია, რომ კარგი კომუნიკატორის ამოცნობა მარტივია. ადამიანი გარკვევით საუბრობს, თავდაჯერებულია, ადვილად ამყარებს კონტაქტს და თითქოს ბუნებრივად ერგება გუნდს. თუმცა ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ამ შეფასებაში შეიძლება გაცილებით მეტი სუბიექტურობა იყოს, ვიდრე გვგონია.
ჰარვარდის ბიზნესსკოლის მკვლევარმა კადიმ ნორეიმ 40-წლიანი შრომის ბაზრის მონაცემები და თანამშრომლების აუდიოჩანაწერები გააანალიზა. შედეგები აჩვენებს, რომ იმ ადამიანებს, რომელთა საუბრის სტილი სამუშაო გარემოში გავრცელებულ ნორმებს ემთხვეოდა, უფრო ხშირად მიაწერდნენ ძლიერ სოციალურ უნარებს და უფრო ხშირად ხვდებოდნენ ისეთ პოზიციებზე, სადაც ადამიანებთან ურთიერთობა მნიშვნელოვანი იყო.
პრობლემა ისაა, რომ საუბრის ნაცნობი მანერა რეალურ სოციალურ უნარებს ყოველთვის არ ასახავს.
კვლევა განსაკუთრებით აქტუალური ხდება იმ ფონზე, როცა ხელოვნური ინტელექტი რუტინული და ანალიტიკური ამოცანების სულ უფრო დიდ ნაწილს ასრულებს. შესაბამისად, იზრდება ისეთი უნარების მნიშვნელობა, როგორებიცაა მოლაპარაკება, დარწმუნება, თანამშრომლობა და ადამიანებთან ურთიერთობა. თუ კომპანიები ამ შესაძლებლობებს მხოლოდ იმ თანამშრომლებს აძლევენ, ვინც „ჩვეულებრივად“ ან ნაცნობად ჟღერს, შესაძლოა მნიშვნელოვანი ნიჭი შეუმჩნეველი დარჩეთ.
როცა ნაცნობი საუბარი უფრო პროფესიონალურად გვეჩვენება
ჰიპოთეზის შესამოწმებლად მკვლევრებმა რამდენიმე წყარო გამოიყენეს. მათ შორის იყო აშშ-ის ახალგაზრდების გრძელვადიანი კვლევა, რომელიც 1997 წლიდან აუდიოჩანაწერებსაც აგროვებს და 40 000-ზე მეტ სამუშაო ჩანაწერს მოიცავს.
კვლევის ერთ-ერთ მთავარ ნაწილში სამხრეთული აქცენტის გავლენა შეისწავლეს. ეს არჩევანი შემთხვევითი არ ყოფილა: ასეთი მეტყველება აშშ-ის სხვადასხვა რეგიონში ძალიან არათანაბრადაა გავრცელებული, რაც მკვლევრებს საშუალებას აძლევდა, ერთი და იმავე საუბრის სტილი სხვადასხვა კულტურულ გარემოში შეედარებინათ.
აღმოჩნდა, რომ სამხრეთული აქცენტის მქონე ადამიანები უფრო ხშირად მუშაობდნენ ადამიანებთან ურთიერთობაზე დაფუძნებულ პოზიციებზე იმ რეგიონებში, სადაც მსგავსი მეტყველება გავრცელებული იყო. სამხრეთსა და შუა დასავლეთში ისინი უფრო ხშირად ხვდებოდნენ სამუშაოებზე, სადაც კომუნიკაბელურობა და ექსტრავერსია მნიშვნელოვანი იყო, სანაპირო რეგიონებში კი იგივე ეფექტი აღარ ჩანდა.
უფრო ფართო ანალიზმა აჩვენა, რომ თანამშრომლის სოციალური უნარებისა და მის მიერ შესრულებული კომუნიკაციაზე დაფუძნებული სამუშაოს კავშირი სულ მცირე 2.5-ჯერ ძლიერი იყო მაშინ, როცა მისი საუბრის მანერა სამუშაო გარემოში დომინანტურ კულტურულ ჯგუფს ემთხვეოდა.
ამავდროულად, 1980-დან 2016 წლამდე შეგროვებული აღწერის მონაცემები აჩვენებს, რომ ამ პერიოდში უფრო მეტი პროფესია გახდა ადამიანებთან ურთიერთობაზე დამოკიდებული. თუმცა ამ ცვლილების სარგებელი ყველა ჯგუფზე თანაბრად არ განაწილებულა. მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ უმცირესობაში მყოფი ჯგუფები ასეთ სამუშაოებზე უფრო ხშირად ხვდებოდნენ იმ რეგიონებში, სადაც თავადაც უფრო ფართოდ იყვნენ წარმოდგენილი.
ეს შედეგები მიუთითებს, რომ კარიერული შესაძლებლობა ყოველთვის მხოლოდ ადამიანის რეალურ უნარებზე არ არის დამოკიდებული. მნიშვნელობა აქვს იმასაც, რამდენად ნაცნობად აღიქვამენ მის საუბარს, ქცევასა და კომუნიკაციის სტილს გარშემო მყოფები.
„კულტურულ შესაბამისობას“ შეიძლება თავისი ფასი ჰქონდეს
კომპანიებში ხშირად საუბრობენ კულტურულ შესაბამისობაზე. კანდიდატს აფასებენ არა მხოლოდ გამოცდილებისა და ცოდნის მიხედვით, არამედ იმითაც, რამდენად ბუნებრივად „ჯდება“ არსებულ გუნდში.
სირთულე ისაა, რომ ეს შეფასება ხშირად ინსტინქტურია. მენეჯერმა შეიძლება ადამიანი კარგ კომუნიკატორად მიიჩნიოს იმიტომ, რომ მისი საუბრის რიტმი, აქცენტი, იუმორი ან მანერები მისთვის ნაცნობია. ამ დროს განსხვავებული კომუნიკაციის სტილის მქონე თანამშრომელს შეიძლება იგივე სოციალური უნარები ჰქონდეს, მაგრამ ისინი უფრო რთულად შესამჩნევი გახდეს.
ნორეის აზრით, მენეჯერებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ ადამიანი, რომელიც მათგან განსხვავებულად საუბრობს, შეიძლება კონკრეტულ სიტუაციაში უფრო ეფექტიანიც კი იყოს. განსხვავებული ფორმა ავტომატურად ნაკლებ უნარს არ ნიშნავს.
AI ამ საკითხს კიდევ უფრო მნიშვნელოვანს ხდის
ხელოვნური ინტელექტის გავრცელებასთან ერთად ბევრი ანალიტიკური, განმეორებადი და ინდივიდუალური ამოცანა ავტომატიზირდება. ამის პარალელურად, ადამიანური ურთიერთობის უნარები სამუშაო ბაზარზე კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება. ამიტომ, კომპანიებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ასეთ შესაძლებლობებზე წვდომა შემთხვევით არ იყოს მიბმული იმაზე, ვინ უფრო ჰგავს არსებულ გუნდს.
თუ მენეჯერები ადამიანებთან ურთიერთობაზე დაფუძნებულ სამუშაოს მხოლოდ მათ ანდობენ, ვინც მათთვის ნაცნობად საუბრობს, ორგანიზაცია შეიძლება სწორედ იმ თანამშრომლებს კარგავდეს, რომელთა განსხვავებული ხედვა და კომუნიკაციის სტილი კონკურენტულ უპირატესობად შეიძლებოდა ქცეულიყო.
რას შეიძლება მიაქციონ ყურადღება კომპანიებმა?
პირველი ნაბიჯი სხვადასხვა კომუნიკაციის სტილის გაცნობიერებაა. „კარგი კომუნიკაცია“ მხოლოდ ერთი ფორმით არ არსებობს. სხვადასხვა გარემოში განსხვავებული ტონი, მეტყველების მანერა ან სოციალური ჩვევები შეიძლება ერთნაირად ეფექტიანი იყოს.
ასევე მნიშვნელოვანია, რომ დაქირავებისა და დაწინაურებისას მენეჯერები მხოლოდ ინტუიციას არ დაეყრდნონ. კანდიდატების შეფასებისას მკაფიო კრიტერიუმები და გამოცდილების, უნარებისა და შედეგების უფრო ფართო ანალიზი ამცირებს იმის რისკს, რომ გადაწყვეტილება უბრალოდ ნაცნობობის განცდამ განსაზღვროს.
სასარგებლოა სამუშაო გარემოს გარეთაც განსხვავებული ადამიანების გაცნობა. რაც უფრო მეტ განსხვავებულ კულტურულ, სოციალურ და ეკონომიკურ გამოცდილებას ვხვდებით, მით ნაკლებია ალბათობა, რომ ერთ კონკრეტულ საუბრის სტილს ავტომატურად პროფესიონალიზმთან ან სოციალურ უნართან გავაიგივებთ.
კვლევის მთავარი დასკვნაც სწორედ აქაა: ადამიანები ხშირად უკეთესად არ საუბრობენ მხოლოდ იმიტომ, რომ ჩვენთვის უფრო ნაცნობად ჟღერენ. კომპანიებისთვის კი ეს მნიშვნელოვანი განსხვავებაა. თუ სოციალური უნარები მომავალში კიდევ უფრო ღირებული ხდება, მაშინ მათი სწორად ამოცნობა ისეთივე მნიშვნელოვანი იქნება, როგორც თავად ამ უნარების არსებობა.
წყარო: HBR
