გაცვეთილი სამოსის შეკეთების წახალისება ახლის ყიდვის სანაცვლოდ ერთი შეხედვით შესაძლოა გაყიდვების საწინააღმდეგო სტრატეგიად გამოჩნდეს. თუმცა, მაღაზიებში ტანსაცმლის აღდგენისა და კერვის ვორქშოფების შეთავაზება ტანსაცმლის ბრენდებისთვის მნიშვნელოვან სერვისად იქცა. ამ გზით კომპანიები ცდილობენ ახალგაზრდა მომხმარებლების გულის მოგებას, რომელთაც სურთ როგორც თანხის დაზოგვა, ისე გარემოზე ზრუნვა. სანამ ფუფუნების სეგმენტის მოდის სახლები და ისეთი სპეციალიზებული საცალო მოვაჭრეები, როგორებიცაა Patagonia და L.L. Bean, ათწლეულებია სთავაზობენ მომხმარებელს ნივთების შეკეთებას, ეს კონცეფცია მასობრივ ბაზარზეც გავრცელდა. ჯინსების გიგანტი Levi Strauss & Co., ყოველდღიური ტანსაცმლის ქსელი Uniqlo და ბიუჯეტური ბრენდი Primark იმ კომპანიათა შორის არიან, რომლებიც ზეტ თაობის წარმომადგენლების მიზიდვას ნემსითა და ძაფით გეგმავენ.
Levi’s-მა მაღალკლასელებისთვის ხელით კერვის სპეციალური კურსი შექმნა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ზეტ თაობის ბევრ წარმომადგენელს აკლდა კერვის უნარები, მიუხედავად მეორადი ტანსაცმლის მაღაზიებისა და მდგრადი განვითარებისადმი დიდი ინტერესისა. კომპანიის თანამშრომლები 90 წუთს უთმობენ მოზარდების ისეთი ტექნიკის სწავლებას, როგორიცაა ღილის დაკერება, ტანსაცმლის დამოკლება, ხვრელის აღდგენა და ნაკერის შეკეთება.
გლობალური გამოწვევა
ტექსტილის ნარჩენები, რაც მოიცავს წარმოების ნარჩენებს, არარეალიზებულ პროდუქციასა და გადაყრილ ტანსაცმელს, ინდუსტრიის ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევაა. გაეროს გარემოსდაცვითი პროგრამის შეფასებით, ყოველწლიურად მსოფლიოში იმდენი ქსოვილის ნარჩენი წარმოიქმნება, რაც ყოველ წამში ერთი სანაგვე მანქანის მოცულობის პროდუქციის გადაყრას ან დაწვას უდრის.
მკვლევრები თანხმდებიან, რომ ტანსაცმლის შეკეთება და ხელმეორედ გაყიდვა ამცირებს გარემოზე უარყოფით გავლენას, განსაკუთრებით მაშინ, თუ ეს ანაცვლებს ახალი ნივთის ყიდვას. თუმცა ბევრი აფრთხილებს ინდუსტრიას, რომ ეს პრაქტიკა ჯერ კიდევ მასშტაბურად შეზღუდულია წარმოების მზარდი ტემპის დასაბალანსებლად.
Ellen MacArthur Foundation-ის მონაცემებით, ტანსაცმლის წარმოება 2000-დან 2015 წლამდე თითქმის ორჯერ გაიზარდა, ხოლო თითოეული სამოსის გამოყენების საშუალო მაჩვენებელი 36%-ით შემცირდა. ორგანიზაციის შეფასებით, გადაყრილი ტანსაცმლის მასალის 1%-ზე ნაკლები გადამუშავდება ახალ სამოსად.
სწორედ ამ რეალობაში შედის 1997-დან 2012 წლამდე დაბადებული თაობა. ეს არის სეგმენტი, რომელიც სწრაფი მოდისა და ელექტრონული კომერციის ეპოქაში გაიზარდა, ხოლო მათ მსოფლმხედველობაზე გავლენა პანდემიამ და ინფლაციამ იქონია.
ბრენდების ინიციატივები
მასობრივი ბაზრის მოთამაშეების, განსაკუთრებით სწრაფი მოდის ქსელების მხრიდან გადადგმულმა ნაბიჯებმა ინტერესთან ერთად სკეპტიციზმიც გამოიწვია.
ესპანურმა გიგანტმა Zara-მ 2022 წელს ციფრული პლატფორმა აამოქმედა, სადაც მომხმარებლებს შეუძლიათ გამოიყენებელი სამოსის ხელმეორედ გაყიდვა ან შეკეთების მოთხოვნა. ეს პროგრამა ხელმისაწვდომია 17 ქვეყანაში იმ თითქმის 100 ქვეყნიდან, სადაც ბრენდი ოპერირებს.
ირლანდიურმა Primark-მა აქცენტი მომხმარებლის განათლებაზე გააკეთა. კომპანია ატარებს უფასო ღონისძიებებს სახელწოდებით Love It For Longer, სადაც მომხმარებლებს ელვისებური შესაკრავებისა და ღილების შეცვლას ასწავლიან. Primark-ის პროდუქტის ხანგრძლივობისა და პარტნიორობის ხელმძღვანელის, ვიკი სვეინის განმარტებით, ტანსაცმლის მოვლისა და შეკეთების სწავლა ყველაზე ეფექტური გზაა ნარჩენების შესამცირებლად. კომპანიამ 730-ზე მეტი ვორქშოფი ჩაატარა 9 ქვეყანაში და დიდი ბრიტანეთის სამ მაღაზიაში შიდა შეკეთების სერვისიც გამოსცადა. ვიკი სვეინი აღნიშნავს, რომ ხელმისაწვდომი ტანსაცმელი შეიძლება ისეთივე გამძლე იყოს, როგორც ძვირადღირებული, ხოლო Primark-ის წლიური გაყიდვების ნახევარს საბაზისო პროდუქცია შეადგენს.
Uniqlo, რომელიც ყოველდღიურ საბაზისო ტანსაცმელზეა ორიენტირებული, მომხმარებელს სთავაზობს შეკეთების, დეკორატიული ქარგვისა და სტილის შეცვლის სერვისებს. ეს მომსახურება ხელმისაწვდომია ბრენდის 2,500 მაღაზიიდან 75 ლოკაციაზე. Uniqlo USA-ის კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობის დირექტორის, ჟან-ემანუელ შაინის თქმით, ეს სერვისები პროდუქტის სიცოცხლის ციკლს ახანგრძლივებს და მყიდველთან კავშირს ამყარებს.
მანჩესტერის მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტის მდგრადი განვითარებისა და მოდის სისტემების პროფესორი, ქეით ფლეტჩერი მიიჩნევს, რომ პოპულარული ბრენდების ეს ინიციატივები კეთილშობილურია, თუმცა მათი გავლენა გარემოზე მცირე იქნება. მისი შეფასებით, მოდის სექტორის მთავარი პრობლემა ტანსაცმლის ზეწარმოება და წარმოების მზარდი მოცულობებია, ხოლო მაღაზიებში ნივთების შეკეთება ამ მზარდი წარმოების პარალელურად ხდება და მას ვერ ანაცვლებს.
წყარო: Fastcompany
